FTX Kripto İhtiyati Haciz | BAM Kararı ve Delil Rehberi 2026

FTX İflası ve Türkiye’deki Hukuki Tablo

Kasım 2022’de ABD’de Chapter 11 iflas başvurusunda bulunan FTX, Türkiye’deki bağlı yapıları aracılığıyla milyonlarca dolarlık alacaktan sorumlu hale geldi. Türkiye pazarında FTX’in FTX Turkey A.Ş. ve bağlı yapılar üzerinden faaliyette olduğu bilinmekteydi. FTX iflası türk alacaklıların hukuki durumu meselesi, iki temel kanalda somutlaştı: ABD’deki Chapter 11 sürecine katılım ve Türk mahkemelerinde ihtiyati haciz yoluyla mal varlığı güvencesi altına alınması.

Türk mahkemelerine taşınan davalarda en büyük sorun delil standardıydı. Borsa çöktüğünde kullanıcıların elinde ne vardı? FTX platformunda görünen hesap bakiyesinin ekranı, borsayla yapılan e-posta yazışmaları, bazı kullanıcılar için bağımsız yeminli mali müşavir raporu. İşte bu delil paketinin İİK md. 257-258 kapsamındaki yaklaşık ispat için yeterli olup olmadığı, iki BAM kararının merkezine oturdu.

İhtiyati Hacizde Yaklaşık İspat Standardı: Kripto Varlıklar İçin Ne Gerekir?

İhtiyati haciz, alacaklının para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak amacıyla mahkeme kararıyla borçlunun mallarına geçici el konulmasıdır. İİK md. 257/1 uyarınca ihtiyati haciz için alacağın vadesi gelmiş, rehinle teminat altına alınmamış bir para alacağı olması; İİK md. 258/1 uyarınca alacak ve haciz sebeplerine ilişkin yaklaşık ispat bulunması zorunludur.

Yaklaşık ispat, tam ispattan daha düşük ama sıfır olmayan bir delil standardıdır. Hakim, iddianın ağırlıklı ihtimalle doğru olduğu kanısına ulaşmalı; ancak aksi ihtimali tamamen göz ardı etmemelidir. Bu denge nedeniyle haksız ihtiyati haciz ihtimaline karşı alacaklıdan teminat alınması öngörülmüştür. Kripto varlık davalarında bu standart özellikle belirleyicidir: hesap ekranındaki rakam gerçek bir alacağı temsil ediyor mu, söz konusu alacak Türkiye’deki bağlı şirkete mi yöneltilebilir, kripto varlık bir para alacağına dönüştürülebilir mi? Bu soruların yanıtlanması, yaklaşık ispat için sunulan delillerin yeterliliğini doğrudan etkiler.

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi (E.2023/1030, K.2023/874): Ekran Çıktısı Yetmez, Haciz Kaldırıldı

Davacı şirket, FTX borsasında 7,7 milyon dolar değerinde kripto varlık bırakmıştı. Hesabın donmasının ardından ihtiyati haciz talep etti ve talebi kabul edildi. Borçlu itiraz etti; mahkeme itirazı kabul ederek haczi kaldırdı. Davacı istinaf yoluna başvurdu.

BAM’ın gerekçesi son derece teknik ve öğreticidir. İlk olarak mahkeme, alacağın kripto varlık cinsinden olduğunu tespit etti. Bu tespit kritik bir soru doğuruyor: kripto varlıklar para mıdır? İİK md. 257/1 uyarınca ihtiyati haciz ancak para alacağı için mümkündür. BAM bu noktada net konuşmadı; ancak alacağın TL karşılığı belirlenebilir olsa da kripto varlığın para niteliği taşıdığına dair ispat yükümlülüğünün karşılanmadığını dolaylı biçimde kabul etti.

İkinci ve asıl belirleyici nokta delil standardıdır. Davacı tarafından sunulan “bir kısım bilgisayar çıktıları” mahkeme tarafından açıkça yetersiz bulundu. BAM’ın değerlendirmesi nettir: “Dosyaya ibraz edilen belgeler İİK 258/1. maddesi anlamında davacının alacağının varlığına kanaat getirici belge olarak kabule elverişli olmayıp, davacının alacağının varlık ve miktarı yapılacak yargılamada toplanacak delillere göre tespit edilebilecektir.” Varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak için muaccel para alacağından söz edilemeyeceğinden, ihtiyati haciz kaldırma kararında isabetsizlik görülmemiştir.

Bu karar kripto para dolandırıcılığı mağdurları ve FTX alacaklıları için çok önemli bir uyarı içermektedir: borsa ekranındaki bakiye rakamı, ihtiyati haciz için yeterli delil değildir. TXID kayıtları, bağımsız bilirkişi raporu ve organik bağ belgeleri olmadan bu yolda başarı şansı son derece sınırlıdır. Bu tür davaları takip eden bir kripto hukuku avukatı, delil paketini baştan doğru kurmak için kritik rol üstlenir.

İstanbul BAM 14. Hukuk Dairesi (E.2023/2251, K.2023/2057): Gerekçesiz Karar Anayasaya Aykırıdır

Bu davada farklı bir tablo söz konusuydu. Alacaklı, FTX iflasındaki alacağı için 8,36 milyar TL’lik ihtiyati haciz almıştı. Borçlular itiraz etti; ancak ilk derece mahkemesi itirazı soyut biçimde reddetti. Borçlular BAM’a gitti.

BAM bu kez esasa girmedi; ancak kararın usul açısından hukuka aykırı olduğunu tespit etti. Gerekçe Anayasa md. 141/3 ve HMK md. 297/c’ye dayanmaktadır: “Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır.” İlk derece mahkemesi, borçluların delil niteliğine, YMM raporunun düzenlenişine, husumete ve yaklaşık ispat koşuluna ilişkin ciddi itirazlarını hiç tartışmadan soyut biçimde itirazı reddetti. Bu, denetime elverişli gerekçe oluşturmaktan kaçınmak anlamına geliyordu.

Organik bağ meselesi de bu davada öne çıktı. Borçlular arasında FTX Limited’in Türkiye’deki bağlı şirketi de bulunmakta; davacı her iki borçlunun da bağlı iştiraki oldukları gerekçesiyle organik bağ ve tüzel kişilik perdesinin kaldırılması argümanını öne sürmekteydi. BAM bu tartışmayı esasa dahil ederek değerlendirmek yerine ilk derece mahkemesine yeniden karar vermesi için dosyayı iade etti.

İki Kararın Karşılaştırması: Türk Mahkemelerinin Kripto Haciz Çizgisi

İİK Md. 89 Haciz İhbarnamesi ve Kripto Para Borsalarına Uygulanması

Soğuk cüzdan ve borsadaki kripto paraların haczi için farklı yollar mevcuttur. Kripto para borsalarına 89/1 ihbarnamesi meselesi 7518 sayılı Kanun’dan sonra çok daha nettir.

İİK md. 89 uyarınca, borçlunun üçüncü bir kişi nezdinde alacağı veya hakkı olduğuna dair bir beyan ya da belge mevcut olduğunda, o üçüncü kişiye haciz ihbarnamesi gönderilir. Borçlunun Paribu, BtcTürk, Binance Türkiye gibi SPK lisanslı kripto varlık hizmet sağlayıcılarında varlığı bulunduğuna dair kanaat edindirici bir belge mevcut olduğunda, bu platformlara 89/1 ihbarnamesi gönderilebilir. 7518 sayılı Kanun’la kripto borsalarının SPK denetimine girmesi ve kayıt yükümlülüğü altına alınması, bu ihbarnameye yanıt verme yükümlülüğünü fiilen uygulanabilir hale getirmiştir.

Soğuk cüzdanda tutulan kripto varlıklar ise farklı bir tablodur. İnternete bağlı olmayan, özel anahtarla korunan donanım cüzdanlarındaki varlıklara 89. madde yoluyla erişim mümkün değildir. Bu durumda mal beyanı yolu işletilmeli; borçludan gizli anahtarını açıklaması istenebilir. İİK md. 80/3 uyarınca borçlu kilitli yerleri açmaya mecburdur; donanım cüzdanı bu kapsamda değerlendirilebilir. Mal beyanında bulunmayan ya da eksik beyan veren borçlu hakkında tazyik hapsi ve gerçeğe aykırı beyan suçu gündeme gelecektir.

FTX Alacaklıları için Delil Hazırlama Rehberi: BAM Kararlarının Işığında

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi’nin koyduğu yaklaşık ispat çıtasını karşılayabilmek için aşağıdaki delil paketinin eksiksiz olarak hazırlanması gerekmektedir.

Blokzincir kayıtları her şeyin temeli olmalıdır. TXID (Transaction ID / İşlem Kimliği) kayıtları, ilgili blokzincir explorer’ı üzerinden noter e-tespit tutanağıyla sabitlenmelidir. Bu kayıtlar transferin gerçekleştiğini, tarihini, miktarını ve taraf cüzdan adreslerini tartışmasız biçimde belgeler. Soyut ekran çıktısından farklı olarak, blokzincir verisi değiştirilemez ve bağımsız kaynaklardan doğrulanabilir; mahkeme bu farkı 2023/874 kararında dolaylı biçimde tescillemiştir.

Bağımsız yeminli mali müşavir ya da bilirkişi raporu olmadan ilerlememek gerekir. BAM 14. HD kararında, YMM raporuna yönelik itirazların gerekçeli biçimde tartışılması gerektiği vurgulanmıştı; bu da raporun delil zincirindeki kritik yerini göstermektedir. Rapor, borçlu şirketin kayıtlarını incelemeli; salt borsa verileri üzerinden yorum yapmamalıdır.

Organik bağ belgeleri de kritik önem taşır. FTX Limited ile Türkiye’deki bağlı şirketin aynı ekonomik bütünlüğü oluşturduğunu gösteren ticaret sicil gazetesi, ortaklık yapısı, yönetim organı üyelikleri ve yazışmalar, tüzel kişilik perdesinin kaldırılması argümanını destekler. Bu argüman olmadan Türk mahkemelerinde FTX bağlantılı alacaklar için husumet kurulması güçleşmektedir.

KYC ve kullanıcı sözleşmesi belgeleri, davacı ile borçlu arasındaki hukuki ilişkinin bağımsız olarak belgelenmesini sağlar. Hesap açılışındaki kimlik doğrulama kayıtları, platform kullanıcı sözleşmesi ve borsa bakiyesini gösteren resmi çıktı bu kategoride yer alır. Bu belgeler, ilişkinin gerçekliğini ve alacağın kaynağını ortaya koymak açısından zorunludur. Bu süreci baştan doğru kurmak için bir kripto para avukatı ile çalışmak hem zaman hem de doğruluk açısından belirleyicidir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)