Thodex idarenin hizmet kusuru tazminat davaları, mağdurların yalnızca borsa kurucusuna değil, denetim yükümlülüğünü yerine getirmediğini ileri sürdükleri devlet kurumlarına (idareye) karşı açtıkları tam yargı davalarıdır. Bu davaların dayanağı, Anayasa m.125/son hükmüdür: idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür. Danıştay 13. Dairesi (E.2021/4252, K.2021/3189, T.06.10.2021), Thodex mağdurlarının idareye karşı açtığı hizmet kusuruna dayalı tazminat davasında görev yönünden ret kararı vererek dosyanın Ankara İdare Mahkemesi’nde görülmesi gerektiğine hükmetmiştir. Bu tür davalarda görevli yargı kolu adli değil idari yargıdır; davalı ise SPK, MASAK ve BDDK gibi kurumların bağlı olduğu idarelerdir. Kurucu Faruk Fatih Özer’in 1 Kasım 2025’te cezaevinde ölümüyle ceza yolunun kapanması, idareye karşı tazminat yolunun önemini artırmıştır.
Bu Yazımızda Neler Bulacaksınız
Thodex Olayı ve Güncel Durum
Thodex, bir dönem Türkiye’nin en çok kullanılan kripto para borsalarından biriydi. Nisan 2021’de platformun aniden “bakım çalışması” duyurusuyla erişime kapanması ve kurucusu Faruk Fatih Özer’in yatırımcıların varlıklarının bulunduğu soğuk cüzdanla yurt dışına kaçmasıyla, yüz binlerce yatırımcı büyük mağduriyet yaşadı. Özer, Arnavutluk’ta yakalanıp Türkiye’ye iade edilmiş ve nitelikli dolandırıcılık, örgüt kurma ve mal varlığı değerlerini aklama suçlarından mahkûm edilmişti.
Güncel tabloda ceza yargılaması büyük ölçüde sonuçlanmış; kurucu Faruk Fatih Özer ise 1 Kasım 2025’te Tekirdağ F Tipi Cezaevi’nde ölü bulunmuştur. Ancak bir avukat olarak dikkat çekmek isterim: mağdurların maddi kayıplarının telafisi hâlâ tamamlanmamıştır. Kripto transferlerinin büyük bölümü yurt dışına aktarıldığından, zararın iadesi belirsizliğini korumaktadır. İşte tam bu noktada, mağdurların gündemine bir başka hukuki yol gelmektedir: idareye karşı tam yargı davası.
İdarenin Denetim Sorumluluğu ve Anayasa m.125
Kripto borsalarında devletin denetim sorumluluğu tartışması, doğrudan Anayasa’nın 125. maddesine dayanır. Anayasa m.125/son hükmü açıktır: “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.” İdarenin sorumluluğu yalnızca aktif işlemlerinden değil, yapması gereken bir görevi yapmamasından (ihmalinden) da doğabilir. Buna hukukumuzda hizmet kusuru denir.
Thodex mağdurlarının idareye karşı iddiası tam da budur: mevzuatın kendilerine denetim ve gözetim yetkisi verdiği idareler, bu yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirseydi, bu ölçekte bir mağduriyet önlenebilirdi. Anayasa m.125 idarenin mali sorumluluğu kripto zararları bakımından da geçerli olup, mağdurun bu yolu kullanabilmesi için idarenin denetim görevindeki kusurunu ve bu kusur ile zarar arasındaki nedensellik bağını ortaya koyması gerekir.
Danıştay 13. Daire Kararı: Görevli Mahkeme
İdarenin Gözetim ve Denetim Yükümlülüğü — Danıştay Kararı
Olay: Thodex mağdurları, kripto varlık ticareti hizmeti veren şirketin faaliyetlerine rağmen davalı idarelerin mevzuatla kendilerine verilen denetim ve gözetim yetkilerini kullanmadığını, bu hizmet kusuru nedeniyle zarara uğradıklarını ileri sürerek (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.500,00 TL) tazminat talebiyle dava açmışlardır.
Karar: Danıştay 13. Dairesi, davanın esasına girmeden görev yönünden reddine ve dosyanın Ankara İdare Mahkemesi’ne gönderilmesine karar vermiştir. Daire, idarenin gözetim ve denetim yükümlülüğünü yerine getirmemesinden doğduğu ileri sürülen zararın tazmini isteminin bir tam yargı davası olduğunu; ancak bu uyuşmazlığın 2575 sayılı Kanun gereğince ilk derece mahkemesi olarak Danıştay’da değil, zararı doğuran uyuşmazlığı çözmeye yetkili idare mahkemesinde (Ankara İdare Mahkemesi) görülmesi gerektiğini belirtmiştir (2577 sayılı İYUK m.36).
Avukat notu: Bu karar iki hayati bilgiyi netleştirir. Birincisi, idarenin denetim kusuruna dayalı kripto zararı davaları idari yargıda tam yargı davası olarak açılır; adli yargı (asliye hukuk/ticaret) görevli değildir. İkincisi, yetkili yer mahkemesi, zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözmeye yetkili idare mahkemesidir. Davanın yanlış yargı kolunda veya yanlış yerde açılması, görevsizlik/yetkisizlik kararıyla ciddi süre kaybına yol açar. Bu nedenle bir kripto hukuku avukatı ile yargı yolu ve yer analizi baştan yapılmalıdır.
Tam Yargı Davası Nedir, Nasıl Açılır?
Thodex mağdurları tam yargı davası, idari bir eylem veya işlemden (ya da idarenin ihmalinden) doğan zararın giderilmesi için idari yargıda açılan tazminat davasıdır. Süreç, adli yargıdaki tazminat davalarından farklı ve usul kurallarına sıkı bağlıdır:
| Aşama | Açıklama | Dayanak |
|---|---|---|
| 1. İdareye ön başvuru | Dava öncesi ilgili idareye yazılı tazminat başvurusu | İYUK m.13 |
| 2. Başvurunun reddi / zımni ret | İdarenin cevabı ya da 60 gün sessiz kalması (zımni ret) | İYUK m.10, m.13 |
| 3. Dava açma | Ret üzerine idare mahkemesinde tam yargı davası | İYUK m.36 |
| 4. Görevli/yetkili yer | Zararı doğuran uyuşmazlığı çözmeye yetkili idare mahkemesi | Danıştay 13. D. kararı |
Süreler idari yargıda kesindir ve kaçırılması hak kaybına yol açar. Dava açma süresi kural olarak ilgili işlem/ret tarihinden itibaren 60 gündür. Bu nedenle idareye başvuru tarihinin ve ret tarihlerinin titizlikle takibi zorunludur.
SPK, MASAK ve BDDK’nın Rolü
SPK ve MASAK BDDK Thodex davası bağlamında sıkça birlikte anılır; ancak her birinin görev alanı ve dolayısıyla olası sorumluluk zemini farklıdır. Thodex olayının yaşandığı 2021 tarihinde kripto varlık hizmet sağlayıcılarına özgü kapsamlı bir lisans ve denetim rejimi henüz bulunmuyordu; bu rejim 2024’te 7518 sayılı Kanun ile SPK çatısı altında kuruldu. Bu tarihsel çerçeve, idarenin kusurunun değerlendirilmesinde belirleyicidir.
| Kurum | Görev Alanı | Kripto ile İlgisi |
|---|---|---|
| SPK | Sermaye piyasaları düzenleme ve denetimi | 7518 s.K. ile kripto varlık hizmet sağlayıcı lisans ve denetimi |
| MASAK | Mali suçları araştırma, aklama ile mücadele | Şüpheli işlem bildirimi ve 7 iş günü idari bloke yetkisi |
| BDDK | Bankacılık düzenleme ve denetimi | Ödeme sistemleri ve bankacılık ayağındaki denetim |
İlgili kurumların yetki ve yükümlülükleri için Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve MASAK resmi kaynaklarına başvurulabilir. Mağdur avukatının görevi, somut olayda hangi idarenin hangi yükümlülüğü ihmal ettiğini ve bu ihmalin zararla bağını hukuken ortaya koymaktır.
Hizmet Kusuru ve Tazminat Koşulları
İdarenin hizmet kusuruna dayalı sorumluluğunun doğması için üç unsurun birlikte bulunması gerekir. Birincisi kusur: idarenin denetim/gözetim görevini hiç ya da gereği gibi yerine getirmemesi. İkincisi zarar: mağdurun somut ve belgelenebilir maddi kaybı. Üçüncüsü nedensellik bağı: idarenin kusuru ile zarar arasında doğrudan ilişki. kripto para dolandırıcılığı nedeniyle devlete dava açılması, ancak bu üç unsurun ikna edici biçimde ortaya konmasıyla sonuç verir.
Nedensellik bağının kurulmasında on-chain analiz (Chainalysis, Elliptic; cüzdan kümeleme, işlem grafiği çıkarımı) kritik rol oynar: hangi varlıkların ne zaman ve nereye aktarıldığı, denetim yapılmış olsaydı hangi aşamada müdahale edilebileceği bu analizle görünür kılınır. Bu teknik altyapı, idarenin ihmali ile zarar arasındaki bağı somutlaştırır.
Thodex Mağduruysanız Ne Yapmalısınız?
Bir avukat olarak, Thodex veya benzeri bir borsa çöküşünde zarara uğrayan yatırımcılara önereceğim adımlar şunlardır:
1. Zararı belgeleyin: Hesap ekstreleri, işlem geçmişi, yatırma-çekme kayıtları, cüzdan adresleri ve işlem hash’lerini (TxID) zaman damgasıyla saklayın.
2. Ceza ve idari yolu birlikte değerlendirin: Kurucunun ölümü ceza yolunu büyük ölçüde kapatsa da, idareye karşı tam yargı davası ayrı ve bağımsız bir yoldur.
3. Doğru yargı kolunu seçin: Danıştay kararı gereği idare kusuru davaları idari yargıda açılır. Önce idareye başvuru, ardından idare mahkemesinde dava.
4. Süreleri kaçırmayın: İdari yargıda süreler kesindir. Bir kripto para avukatı desteğiyle başvuru ve dava sürelerinin titizlikle takibi hak kaybını önler.
Sıkça Sorulan Sorular
Thodex mağdurları devlete dava açabilir mi?
Evet. Mağdurlar, idarenin denetim ve gözetim yükümlülüğünü yerine getirmediği (hizmet kusuru) iddiasıyla Anayasa m.125’e dayanarak idareye karşı tam yargı (tazminat) davası açabilir. Danıştay 13. Dairesi’nin 2021/4252 E. sayılı kararı bu tür davaların idari yargıda görüleceğini teyit etmiştir.
Thodex idari sorumluluk davası hangi mahkemede açılır?
İdarenin hizmet kusuruna dayalı bu davalar adli yargıda değil, idari yargıda açılır. Danıştay 13. Dairesi, davanın ilk derece mahkemesi olarak Danıştay’da değil, zararı doğuran uyuşmazlığı çözmeye yetkili idare mahkemesinde (kararda Ankara İdare Mahkemesi) görülmesi gerektiğine hükmetmiştir.
İdareye karşı tazminat davasında hangi kurumlar davalı olur?
Somut olayda hangi kurumun denetim yükümlülüğünü ihmal ettiğine göre değişir. Kripto bağlamında SPK, MASAK ve BDDK’nın bağlı olduğu idareler değerlendirilir. Hangi idarenin hangi yükümlülüğü ihmal ettiği ve bunun zararla bağı davada ayrıca ortaya konmalıdır.
Faruk Fatih Özer’in ölümü tazminat hakkımı etkiler mi?
Kurucunun 1 Kasım 2025’teki ölümü ceza yargılamasını etkilese de, idareye karşı açılan tam yargı davası ayrı ve bağımsız bir yoldur. İdarenin hizmet kusuru iddiası, kurucunun cezai durumundan bağımsız olarak değerlendirilir.
Tam yargı davası açmadan önce ne yapmalıyım?
İYUK m.13 uyarınca dava öncesinde ilgili idareye yazılı tazminat başvurusu yapılması gerekir. İdarenin başvuruyu reddetmesi veya 60 gün cevap vermemesi (zımni ret) üzerine idare mahkemesinde dava açılır. Süreler kesin olduğundan başvuru tarihleri titizlikle takip edilmelidir.
İdarenin hizmet kusurunu nasıl ispatlarım?
Kusur, zarar ve nedensellik bağı birlikte ortaya konmalıdır. İşlem kayıtları, kurum yazışmaları ve blok zinciri üzerindeki para akışını gösteren on-chain analiz raporu, idarenin ihmali ile zarar arasındaki bağı somutlaştıran en güçlü delillerdir.
Avukat Tarafından Yazılmıştır
Av. Ahmet Karaca, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden onur derecesiyle mezun olmuş, İstanbul Barosu’na kayıtlı bir Türk avukattır. Kripto para hukuku, blockchain hukuku, bilişim hukuku ve yapay zeka hukuku alanlarında uzmanlaşmış olup, Türkiye’nin her yerinde avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir. Haberler.com’da “Bilişim Avukatı | Kripto Para Avukatı” imzasıyla köşe yazıları kaleme almaktadır.
Mezuniyet: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi (Onur Derecesi)
Sertifikalar: UNICEF & Habitat Derneği Sertifikalı Eğitmen | Decentralized Finance (DeFi) Primitives — Duke University | Artificial Intelligence and Legal Issues — Politecnico di Milano | AI & Law — Lund University
Online Eğitim: Udemy — Blockchain ve Kripto Para Hukuku
LinkedIn: linkedin.com/in/ahmet-karaca-
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş veya avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar taşıdığından, süre kaybı yaşamamak için ilgili mevzuat çerçevesinde profesyonel hukuki destek alınması önerilir.
