Kripto para dolandırıcılığında takipsizlik (KYOK) kararı verilebilir mi? Savcılıkların sık kullandığı “kripto para henüz yasal düzenleme altına alınmamıştır, sanal para kamu otoritesince denetlenen finans sistemleri üzerinden işlem görmediğinden fail tespiti ve takibi teknik olarak mümkün değildir” gerekçesi hukuka aykırıdır. Yargıtay 11. Ceza Dairesi (E.2024/2829, K.2024/14948, T.09.12.2024), bu gerekçeyle verilen kovuşturmaya yer olmadığı kararını ve itirazın reddini kanun yararına bozmuştur. Karara göre savcılık, Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı’na da sorarak şüpheli GSM hatları ve Trust Wallet gibi cüzdan uygulamaları üzerinden ülke çapında benzer eylemleri araştırmalıydı. Ayrıca 7518 sayılı Kanun ile kripto varlıklar SPK denetimine alındığından, “düzenleme yok” gerekçesi bugün büsbütün geçersizdir.
Bu Yazımızda Neler Bulacaksınız
- Takipsizlik (KYOK) Kararı Nedir?
- Savcılığın “Kripto Takip Edilemez” Gerekçesi
- Emsal Yargıtay Kararı: Bozma
- Bu Gerekçe Neden Hukuka Aykırı?
- Savcılığın Yapması Gereken Soruşturma İşlemleri
- 7518 Sayılı Kanun: Artık “Düzenleme Yok” Denemez
- KYOK’a İtiraz ve Kanun Yararına Bozma
- Takipsizlik Aldıysanız Ne Yapmalısınız?
- Sıkça Sorulan Sorular
Takipsizlik (KYOK) Kararı Nedir?
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (KYOK), halk arasında bilinen adıyla takipsizlik, Cumhuriyet savcısının soruşturma sonunda kamu davası açmaya yeterli şüphe bulunmadığı kanaatine varması hâlinde verdiği karardır (CMK m.172). Karar, mağdura tebliğ edilir ve tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir (CMK m.173).
Kripto para dolandırıcılığı mağdurlarının en sık karşılaştığı hayal kırıklığı budur: parasını kaybeden mağdur şikâyet eder, ancak dosya “faile ulaşılamıyor” denilerek kapatılır. Bir avukat olarak vurgulamak isterim: bu kararın gerekçesi çoğu zaman suçun yokluğu değil, soruşturmanın hiç yapılmamış olmasıdır. Ve bu, Yargıtay’ın açıkça hukuka aykırı bulduğu bir durumdur.
Savcılığın “Kripto Takip Edilemez” Gerekçesi
Uygulamada sıkça görülen kalıplaşmış gerekçe şudur: “Eylemin henüz kamu otoritesince yasal düzenleme altına alınmayan yurt dışından kripto para alım-satım işlemi olduğu ve sanal paranın kamu otoritesi tarafından denetlenen finans sistemleri üzerinden yapılmadığı, bu nedenle fail tespiti ve takibinin teknik olarak mümkün olmadığı.”
Bu gerekçe, mağdur açısından yolun kapandığı anlamına gelir görünür. Oysa hukuken durum tam tersidir: Bu, soruşturma yapılmamasının mazereti olamaz. Aşağıdaki Yargıtay kararı, bu kalıp gerekçenin neden hukuka aykırı olduğunu net biçimde ortaya koymaktadır.
Emsal Yargıtay Kararı: Bozma
Kripto Dolandırıcılığında Takipsizlik Kararının Bozulması
Süreç: Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı (2022/282160 sor., 2022/197536 no., 28.12.2022) kovuşturmaya yer olmadığına karar verdi. Mağdurun itirazı, Ankara 8. Sulh Ceza Hâkimliği tarafından (2023/2030 D.İş, 11.04.2023) reddedildi ve karar CMK m.271/4 uyarınca kesin nitelikte olduğundan kesinleşti.
KYOK gerekçesi: Savcılık, eylemin henüz yasal düzenleme altına alınmayan yurt dışı kripto para alım-satım işlemi olduğunu ve sanal paranın kamu otoritesince denetlenen finans sistemleri üzerinden yapılmadığını, bu nedenle fail tespiti ve takibinin teknik olarak mümkün olmadığını ileri sürmüştü.
Yargıtay kararı: Adalet Bakanlığı’nın kanun yararına bozma talebi üzerine Daire, bu gerekçeyi hatalı buldu. Karara göre yapılması gereken şuydu: Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı’na da sorulmak suretiyle, ülke çapında +447471493430 ve +447859470561 numaralı hatlar ile Trust Wallet uygulaması kullanılmak suretiyle gerçekleştirilen benzer dolandırıcılık eylemleri bulunup bulunmadığının araştırılması ve sonucuna göre şüphelilerin hukuki durumlarının takdir ve tayin edilmesi. Bu işlemler yapılmadan, hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen KYOK’a karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerekirken itirazın reddedilmesi Kanun’a aykırı bulunmuş ve kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür (CMK m.309).
Avukat notu: Bu karar, kripto mağdurları için bir dönüm noktasıdır. Yargıtay açıkça şunu söylemiştir: “Kripto takip edilemez” bir hukuki gerekçe değildir. Blok zinciri işlemleri kalıcı ve kamuya açık iz bırakır; cüzdan uygulamaları, GSM hatları ve borsa kayıtları üzerinden fail tespiti mümkündür. Savcılık bu araştırmayı yapmadan dosyayı kapatamaz. Elinizde bu içerikte KYOK varsa, dosyanız kapanmış sayılmaz. Sürecin doğru yürütülmesi için bir kripto hukuku avukatı ile itiraz stratejisi kurmanız gerekir.
Bu Gerekçe Neden Hukuka Aykırı?
Kararın dayandığı usul mantığı şudur: CMK m.160 uyarınca Cumhuriyet savcısı, bir suçun işlendiği izlenimini veren hâli öğrenir öğrenmez maddi gerçeği araştırmakla yükümlüdür. CMK m.170/2 uyarınca yeterli şüphe oluşursa iddianame düzenlenir; aksi hâlde m.172 uyarınca KYOK verilir. Ancak ortada yasaya uygun bir soruşturma bulunmuyorsa, m.173/3’teki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merci soruşturmanın genişletilmesine karar vermelidir.
| Savcılığın Gerekçesi | Hukuki Değerlendirme |
|---|---|
| “Kripto yasal düzenleme altında değil” | Dolandırıcılık suçu TCK’da düzenlidir; aracın niteliği suçu ortadan kaldırmaz |
| “Denetlenen finans sistemi kullanılmadı” | Suçun oluşumu için bankacılık sistemi şartı yoktur |
| “Fail tespiti teknik olarak imkânsız” | EGM Siber Suçlar birimi, cüzdan ve GSM kayıtları üzerinden araştırma mümkündür |
| “Yurt dışı kaynaklı işlem” | Yurt dışı unsuru soruşturmayı zorlaştırır ama engellemez |
Savcılığın Yapması Gereken Soruşturma İşlemleri
Yargıtay kararı, kripto dosyalarında hangi işlemlerin “olmazsa olmaz” olduğunu da göstermektedir. Bir KYOK’un hukuka uygun sayılabilmesi için en azından şu adımların atılmış olması beklenir:
| Soruşturma İşlemi | Amaç |
|---|---|
| EGM Siber Suçlar Daire Başkanlığına müzekkere | Ülke çapında benzer eylem/fail eşleşmesi |
| Şüpheli GSM hatlarının araştırılması | Aynı hatla işlenen diğer dosyaların tespiti |
| Cüzdan uygulaması (Trust Wallet vb.) incelemesi | Cüzdan adresi ve işlem geçmişinin tespiti |
| Blok zinciri (on-chain) analizi | Fonun hangi borsaya/adrese gittiğinin izlenmesi |
| Kripto borsalarına müzekkere | Nakde çevrildiği hesabın kimliği (KYC kayıtları) |
| Banka ve ödeme kuruluşu kayıtları | Fiat giriş-çıkış noktalarının belirlenmesi |
Bu işlemlerin merkezinde on-chain analiz vardır. Chainalysis, Elliptic ve benzeri araçlarla yapılan cüzdan kümeleme, işlem grafiği çıkarımı ve fon akışı takibi, “takip edilemez” iddiasını doğrudan çürütür. Nitekim kripto para dolandırıcılığı dosyalarında failin bulunmasını sağlayan temel yöntem budur.
7518 Sayılı Kanun: Artık “Düzenleme Yok” Denemez
Yukarıdaki karara konu soruşturma 2022 tarihlidir. Bugün itibarıyla savcılığın “kripto yasal düzenleme altında değil” gerekçesi büsbütün geçersizdir. 26.06.2024 tarihli 7518 sayılı Kanun ile 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nda değişiklik yapılarak kripto varlık hizmet sağlayıcıları Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) denetimine alınmış; lisans, faaliyet izni ve uyum yükümlülükleri getirilmiştir. Ayrıca kripto varlık hizmet sağlayıcıları MASAK mevzuatı kapsamında yükümlü sayılmakta, müşterini tanı (KYC) ve şüpheli işlem bildirimi zorunluluğu taşımaktadır.
Bunun pratik sonucu şudur: Türkiye’de faaliyet gösteren kripto varlık platformları artık kimlik kayıtları tutmak zorundadır. Bu da savcılığın müzekkeresiyle, fonun nakde çevrildiği hesabın sahibinin tespit edilebileceği anlamına gelir. “Teknik olarak mümkün değil” gerekçesinin hukuki dayanağı kalmamıştır.
KYOK’a İtiraz ve Kanun Yararına Bozma
Takipsizlik kararı yolun sonu değildir. İzlenecek aşamalar şunlardır:
- 1. İtiraz (15 gün) — KYOK’un tebliğinden itibaren sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir (CMK m.173). Dilekçede, yapılmayan somut soruşturma işlemleri tek tek gösterilmelidir.
- 2. Soruşturmanın genişletilmesi — Yasaya uygun soruşturma yoksa, merci itirazı kabul ederek soruşturmanın genişletilmesine karar vermelidir (CMK m.173/3).
- 3. Ret ve kesinleşme — İtirazın reddi kararı CMK m.271/4 uyarınca kesindir.
- 4. Kanun yararına bozma — Kesinleşen karar hukuka aykırıysa, Adalet Bakanlığı talebiyle Yargıtay kararı bozar (CMK m.309). Emsal kararda tam olarak bu yol işlemiştir.
Takipsizlik Aldıysanız Ne Yapmalısınız?
Bir avukat olarak, kripto dolandırıcılığında KYOK almış mağdurlara önereceğim adımlar şunlardır:
1. Gerekçeyi okuyun: Karar “fail tespit edilemedi / teknik olarak mümkün değil” diyorsa, bu emsal karar doğrudan sizin lehinize dayanaktır.
2. Eksik işlemleri listeleyin: İtiraz dilekçenizde hangi işlemlerin yapılmadığını somut olarak gösterin: EGM Siber Suçlar’a müzekkere yazılmadı, cüzdan adresi araştırılmadı, borsaya KYC müzekkeresi gönderilmedi, GSM hattı sorgulanmadı.
3. Teknik delil sunun: İşlem hash’leri (TxID), cüzdan adresleri ve mümkünse bir on-chain analiz raporu ekleyin. Bu, “takip edilemez” iddiasını fiilen çürütür.
4. Süreleri kaçırmayın: 15 günlük itiraz süresi hak düşürücüdür. Ret gelirse kanun yararına bozma yolunu değerlendirin. Sürecin teknik yürütümü için bir kripto para avukatından destek almanız hak kaybını önler.
Sıkça Sorulan Sorular
Kripto para dolandırıcılığında takipsizlik kararı verilebilir mi?
Verilebilir, ancak “kripto yasal düzenleme altında değil, fail tespiti teknik olarak mümkün değil” gerekçesiyle verilen takipsizlik hukuka aykırıdır. Yargıtay 11. CD’nin 2024/14948 K. sayılı kararı, bu gerekçeyle verilen KYOK’u ve itirazın reddini kanun yararına bozmuştur. Savcılığın önce somut soruşturma işlemlerini yapması gerekir.
Savcılık “fail bulunamıyor” dedi, dosyam kapandı mı?
Hayır. Bu gerekçe, soruşturma yapılmamasının mazereti olamaz. Yargıtay’a göre EGM Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığına sorulması, şüpheli GSM hatları ve cüzdan uygulamaları üzerinden ülke çapında benzer eylemlerin araştırılması gerekir. Bu yapılmadıysa itiraz edebilirsiniz.
KYOK’a nasıl ve ne kadar sürede itiraz edilir?
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir (CMK m.173). Dilekçede yapılmayan somut soruşturma işlemlerini tek tek göstermek kritiktir. Yasaya uygun soruşturma yoksa merci, soruşturmanın genişletilmesine karar vermelidir.
İtirazım reddedildi ve karar kesinleşti, başka yol var mı?
Evet. Sulh ceza hâkimliğinin ret kararı CMK m.271/4 uyarınca kesindir, ancak hukuka aykırıysa kanun yararına bozma (CMK m.309) yoluna gidilebilir. Aykırılık Adalet Bakanlığına bildirilir; Bakanlık uygun görürse Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla bozma talep edilir.
Kripto para gerçekten takip edilemez mi?
Hayır, bu yaygın bir yanlış inanıştır. Blok zinciri işlemleri kalıcı ve kamuya açık iz bırakır. On-chain analiz yöntemleriyle (cüzdan kümeleme, işlem grafiği çıkarımı, fon akışı takibi) fonun hangi adrese ve borsaya gittiği tespit edilebilir; borsa KYC kayıtlarıyla da kimlik belirlenebilir.
7518 sayılı Kanun takipsizlik gerekçesini nasıl etkiler?
Doğrudan geçersiz kılar. 26.06.2024 tarihli 7518 sayılı Kanun ile kripto varlık hizmet sağlayıcıları SPK denetimine alınmış, lisans ve MASAK uyum yükümlülükleri getirilmiştir. Platformlar kimlik kaydı tutmak zorunda olduğundan, “kripto düzenleme altında değil” gerekçesinin hukuki dayanağı kalmamıştır.
Avukat Tarafından Yazılmıştır
Av. Ahmet Karaca, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden onur derecesiyle mezun olmuş, İstanbul Barosu’na kayıtlı bir Türk avukattır. Kripto para hukuku, blockchain hukuku, bilişim hukuku ve yapay zeka hukuku alanlarında uzmanlaşmış olup, Türkiye’nin her yerinde avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir. Haberler.com’da “Bilişim Avukatı | Kripto Para Avukatı” imzasıyla köşe yazıları kaleme almaktadır.
Mezuniyet: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi (Onur Derecesi)
Sertifikalar: UNICEF & Habitat Derneği Sertifikalı Eğitmen | Decentralized Finance (DeFi) Primitives — Duke University | Artificial Intelligence and Legal Issues — Politecnico di Milano | AI & Law — Lund University
Online Eğitim: Udemy — Blockchain ve Kripto Para Hukuku
LinkedIn: linkedin.com/in/ahmet-karaca-
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş veya avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar taşıdığından, süre kaybı yaşamamak için ilgili mevzuat çerçevesinde profesyonel hukuki destek alınması önerilir. Bu yazı hassas bir konuyu ele almaktadır; mağduriyet yaşadıysanız bir avukata danışmanız önemlidir.
