Kripto Para Yatırım Dolandırıcılığı: Mağdurların Kapsamlı Hukuk Rehberi (2025 Güncel)

Kripto para yatırım dolandırıcılığı, günümüzün en yaygın dolandırıcılık yöntemlerinden birisidir. Yaşanan mağduriyetleri gidermek amacıyla hukuki olarak hak aranmaktadır. Süreç hakkında rehber niteliğinde yazıyı sizlere hazırladık.

Kripto Para Dolandırıcılığı: Mağdurlar İçin Net Yol Haritası (Uzman Rehber)

Kripto para dolandırıcılığı; “yatırım danışmanı” kılığındaki kişiler, sahte borsalar/web siteleri, duygusal manipülasyon (romantik dolandırıcılık) ve sosyal medya/Telegram üzerinden kurulan tuzaklarla karşınıza çıkabilir. Tüm senaryolarda sonuç aynıdır: Para çekmek istediğinizde vergi ödemesi, MASAK blokesi, sigorta bedeli, SPK onayı gibi bahanelerle tekrar tekrar ödeme istenir ve hatta sahte Vergi Dairesi / MASAK / Savcılık / SPK / Merkez Bankası kaşeli belgeler gönderilir.
Hiçbiri gerçek değildir. Asla tekrar para göndermeyin.

Bu rehber; ceza hukuku, sermaye piyasası hukuku ve blockchain/kripto para hukuku kesişiminde çalışan deneyimli ekibimizin saha tecrübesiyle hazırlanmıştır. Amacımız, suçluların adalete teslim edilmesi mağdurların kayıplarının geri kazanımı ve mağdurların ilk andan itibaren doğru adımları atmasını sağlamakla birlikte sürecin başarı şansını artırmaktır.

En Yaygın Yöntemler (Kısa Özet)

Sahte yatırım danışmanı / sinyal grubu: Twitter/Telegram’dan yazışma → şu siteye kripto gönder veya şu IBAN’a havale yap talebi.
Romantik/duygusal manipülasyon: Güven kurulduktan sonra birlikte yatırım teklifi.
Sahte borsa / uygulama: Yatırdığınız para görünür ama çekim aşamasında vergi/MASAK/SPK bahanesi çıkar.
Sahte resmî belgeler: Kurum logolu PDF/ekran görüntüleri ile ikna edilmeye çalışılırsınız.

Kritik kural: Bir platform “vergi/sigorta/MASAK/SPK blokesi” bahanesiyle sizden para istiyorsa göndermeyin. Bu, dolandırıcılığın tipik bir işaretidir. Dolandırıcılar sizi aceleye getirterek zamanınız alıyor paranız yanacak paranıza el koyulacak gibi bahanelerle para göndermenizi ve mantıklı düşünmenizi engellemeye çalışırlar. Bunu unutmayın herhangi bir kişi ya da kurum sizi aceleye getirmeye çalışıyorsa asla para göndermeyin.

Asla Yapmamanız Gerekenler

Tek kuruş dahi ek ödeme yapmayın, tekrar para ya da kripto varlık göndermeyin.
Dolandırıcıyı tehdit etmeyin, savcılığa vereceğim, seni bulacağım gibi ifadeler demeyin; delil karartma riskini artırır.
“Acındırma” veya “oyalama” taktiklerine girmeyin bunların hiçbiri paranızı geri getirmez. Binlerce benzer dolandırıcılık vakasında bir kez bile dolandırıcılık çetesinin acıyarak mağdurlara para gönderdiğine şahit olmadık zira karşınızda sandığınızdan çok daha kötü bir çete yapılanması var.
Cihazınıza uzaktan erişim vermeyin, verdiyseniz kaldırın şifrelerinizi değiştirin iki faktörlü doğrulamalar ekleyin aksi takdirde yeni riskler doğar.

Doğru Adımlar: İlk 24 Saat

Tüm delilleri kaydedin:
Yazışmalar (tarih-saat görünecek şekilde), ekran görüntüleri, gönderdiğiniz kripto para cüzdan adresleri ve işlem hash’leri, IBAN dekontları, site URL’leri, uygulama adı/sürümü, sahte belgeler.
Para göndermeyin ve karşı tarafa “her şey normalmiş” gibi davranın; yeni ödeme talebiplerini kabul etmeyin.
Borsa/banka ile yazışın:
- Kripto borsa/servislerine vakayı ve adresleri bildirin; ticket numarası alın.
- Bankaya işlem itirazı / şüpheli işlem bildirimi yapın (chargeback sürecini talep edin).
Uzman bir kripto para avukatından hızlı danışmanlık alın; olayı ve delil setini yapılandırın.
Savcılığa suç duyurusu için hazırlık yapın: Delil listesi, kronoloji, şüpheli hesap/adresler, platform bilgileri, tanıklar. Şikayet dilekçesi tek başına maalesef bu türden dolandırıcılıklarda yeterli olmamaktadır zira süreç en başından itibaren teknik raporların Savcılığın anlayacağı dilden hazırlanması ve paraların hangi ağlar üzerinden nasıl ve ne şekilde hangi cüzdanlara, hangi kripto para borsalarına ve hesaplara aktarıldığının tespit edilmesi en önemli noktadır.
Hızlı şekilde paraların transfer edildiği banka hesaplarına – kripto para hesaplarına bloke konulmasını talep etmek gerekmektedir. Bunun için tespit blockchain adli analiz raporu önem taşır.

Hukuki Sürecin Çerçevesi (Pratik Bakış)

Ceza soruşturması: Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde dolandırıcılık suçu yönünden süreç başlatılır.
Teknik iz sürme: Zincir üstü (on-chain) analiz ile fonların hareketi; borsa ve saklama hizmeti sağlayıcılarıyla resmi yazışmalar.
Kurumsal yazışmalar: Gerekli hallerde bankalar, ödeme kuruluşları ve platformlar nezdinde bilgi-belge talepleri.
Uluslararası boyut: Fonlar yurt dışına çıkmışsa gerekli adli yardımlaşma ve uyum prosedürleri.

Bu tür dosyalar sektörel teknik uzmanlık + ceza/sermaye piyasası/kripto hukuku bilgisi gerektirir. Tecrübeli bir ekiple çalışmak, sürecin hem hızını hem etkinliğini artırır; garanti verilemez ama başarı olasılığı anlamlı şekilde yükselir.

Süreçteki başarı neye bağlıdır?

Disiplinler arası uzmanlık: Ceza hukuku, sermaye piyasası hukuku, blockchain/kripto hukuku alanlarında deneyim ve benzer vakalarda elde edilen emsaller faydalı olacaktır.
Teknik yetkinlik: Zincir üstü iz sürme, cüzdan/işlem analizi, borsa yazışmalarının yönetimi ve bunların teknik uzman mütaalası haline getirlmesiç
Operasyonel tecrübe: Benzer vakalarda, çok farklı senaryolarda hızlı ön analiz ve strateji çıkarımı.
Etkin süreç yönetimi: Somut ve hızlı adımlar, net zaman çizelgesi ve düzenli olarak savcılıkla iletişimde olmak önemlidir.

Sık Sorulan Sorular (Kısa Cevaplar)

Vergiyi ödersem param açılır mı?

Hayır. Bu talep tipik bir aldatmacadır; göndermeyin.

Gerçekten MASAK/SPK blokesi olabilir mi?

Dolandırıcıların gönderdiği belgeler sahtedir. Resmî kurumlar ve konulan blokeler sizden para istemez; karar/yazı resmi kanallardan tebliğ edilir. Avukatınızın onayı olmadan asla para ödemesi yapmayın.

Savcılık şikayeti işe yarar mı?

Delil seti güçlü ve süreç doğru yönetilirse etkin bir yoldur. Teknik iz sürme ve doğru muhataplara hızlı başvuru kritik önemdedir.

Belge ve Delil Kontrol Listesi

Platform/uygulama adı, domain ve linkler
Kripto cüzdan adresleri, txn hash’leri
Banka dekontları, IBAN bilgileri
Yazışma ekran görüntüleri (Telegram, WhatsApp, X/Twitter, e-posta)
Gönderilen “resmî” görünümlü tüm belgeler (PDF/JPEG vb.)
Borsa/banka ile yapılan yazışmalar ve ticket/başvuru numaraları

Hemen Destek Alın

Vakanızı hızlı ön değerlendirme ile yapılandıralım; delillerinizi birlikte düzenleyelim ve atılacak adımları netleştirelim. İletişime geçtiğinizde, mümkünse yukarıdaki Delil Kontrol Listesi’ni hazır tutun.

Kripto Para Dolandırıcılığı Mağdurları İçin Derin ve Kapsamlı Rehber

Blockchain teknolojisinin en dikkat çeken ürünü olan kripto paralar pek çok önemli yeniliği beraberinde getirdi. Tabii ki her teknolojinin ve teknolojik gelişmenin kötüye kullanıldığı gibi bu alan da dolandırıcılar tarafından odak haline geldi.

Kripto para piyasası, bir gecede servet kazanma hayalleriyle dolu, baş döndürücü fırsatlar sunan bir evren. Ancak bu dijital altına hücumun bir de karanlık yüzü var. Piyasaya yeni adım atan, teknolojinin dinamiklerine henüz hakim olmayan sayısız yatırımcının umutları, ne yazık ki her geçen gün daha da sofistike hale gelen dolandırıcılık şebekeleri tarafından acımasızca hedef alınıyor. Bir anlık dalgınlık veya aşırı güvenle yapılan bir yatırım, hayat boyu birikimlerin saniyeler içinde buharlaşmasına neden olabiliyor.

Bu yıkıcı deneyimi yaşayan bir mağdurun zihnindeki ilk ve en yakıcı sorular genellikle şunlardır: “Paramı geri alabilir miyim? Bu tuzağa nasıl düştüm? Kime, nasıl şikayet etmeliyim?”. Yaşanan şok, çaresizlik ve öfke duygularının ortasında, bu sorulara net ve güvenilir yanıtlar bulmak hayati önem taşır. Bu rehber, tam da bu noktada devreye giriyor. Amacımız, kripto para dolandırıcılığı mağdurlarının yaşadığı bu karmaşık süreçte onlara bir yol haritası sunmak; en güncel hukuki bilgiler ışığında, haklarını ve atabilecekleri adımları anlaşılır bir dille açıklamaktır.

Bu kapsamlı makalede, öncelikle dolandırıcıların kullandığı en yaygın yöntemleri deşifre ederek gelecekteki tuzaklara karşı bir farkındalık yaratacağız. Ardından, Türk hukuk sisteminin bu dijital suçlara nasıl yaklaştığını, özellikle Temmuz 2024’te yürürlüğe giren yeni Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) düzenlemelerinin yatırımcılar için ne anlama geldiğini detaylandıracağız. Son olarak, savcılığa suç duyurusunda bulunmaktan, kaybedilen paranın iadesi için izlenebilecek yollara kadar adım adım bir eylem planı sunacağız.

Unutulmamalıdır ki, dijital dünyanın karanlık dehlizlerinde kaybolmuş olsanız dahi yalnız ve çaresiz değilsiniz. Hukuk, teknoloji ne kadar ilerlerse ilerlesin, mağdurun yanında bir kalkan olarak durmaya devam etmektedir. Doğru adımlar atıldığında, adaletin tecellisi ve hak arama mücadelesi mümkündür.

Kripto Para Dolandırıcılığının Anatomisi: En Yaygın Yöntemler ve Kırmızı Bayraklar

Dolandırıcıların başarısı, teknik becerileri kadar kurbanlarının psikolojisini anlama ve manipüle etme yeteneklerine de bağlıdır. Hızlı zengin olma arzusu, fırsatı kaçırma korkusu (FOMO), güven ihtiyacı ve teknolojiye dair bilgi eksikliği, bu suç şebekelerinin en çok istismar ettiği zaaflardır. “Ben nasıl bu tuzağa düştüm?” sorusuna yanıt bulmak ve gelecekte benzer senaryoları tanıyabilmek için, bu yöntemlerin işleyişini anlamak ilk adımdır.

Sosyal Mühendislik ve Güven Tuzakları: “Yatırım Danışmanınız” Aslında Kim?

Bu kategorideki dolandırıcılıklar, doğrudan teknolojiye değil, insan ilişkilerine ve psikolojik manipülasyona dayanır.

WhatsApp/Telegram Grupları: Genellikle sosyal medyada karşılaşılan bir reklam veya mesajla başlayan süreç, sizi sahte “yatırım uzmanları” veya “analistler” tarafından yönetilen kapalı bir gruba dahil eder. Bu gruplarda sürekli olarak abartılı kârlar gösteren sahte ekran görüntüleri paylaşılır ve grubun dışındakilerin kaçırdığı büyük bir fırsat olduğu algısı yaratılır. Bir süre sonra, bu “uzmanlardan” biri sizinle özelden iletişime geçerek, size özel “tüyolar” veya “garanti kazançlı” bir yatırım fırsatı sunar. Amaç, güveninizi kazanıp sizi kendi kontrol ettikleri sahte bir platforma para yatırmaya veya doğrudan kendi cüzdanlarına kripto varlık göndermeye ikna etmektir.
Aşk Dolandırıcılığı (Romance/Pig Butchering Scam): Bu yöntemde dolandırıcı, sosyal medya veya tanışma uygulamaları üzerinden hedefiyle uzun süreli, duygusal bir bağ kurar. Haftalarca, hatta aylarca süren bu güven inşa etme sürecinin ardından, “ortak bir gelecek kurmak” veya “finansal özgürlüğe kavuşmak” gibi bahanelerle mağduru kripto para yatırımına ikna eder.⁴ Genellikle, dolandırıcının kendisinin de kullandığını iddia ettiği, aslında tamamen sahte olan ve tüm kontrolün kendisinde olduğu bir yatırım platformuna para aktarılmasını sağlar. Mağdur, parasını “domuzu besler gibi” yavaş yavaş sisteme aktarır ve sonunda dolandırıcı tüm parayla birlikte ortadan kaybolur.
Sahte Ünlü ve Influencer Desteği: Projelerini meşru göstermek isteyen dolandırıcılar, toplumda güvenilir olarak bilinen kişilerin isimlerini kullanır. Elon Musk gibi küresel figürlerin veya yerel influencer’ların adını kullanarak, projelerinin bu kişiler tarafından desteklendiği izlenimini yaratırlar.⁴ Daha da ileri giderek, yapay zeka (AI) destekli “deepfake” teknolojisiyle bu ünlülerin sahte videolarını üretip, sanki o kişi projeyi tanıtıyormuş gibi sosyal medyada yayınlarlar. BAYKAR gibi büyük şirketlerin adının kullanıldığı sahte yatırım ilanları da bu yöntemin bir parçasıdır.⁷

Sahte Kripto Para Borsaları ve “Exit Scam” (Vurgun ve Kaçış)

Bu, kripto para dünyasındaki en büyük vurgunların yapıldığı yöntemlerden biridir ve Türkiye’deki Thodex ve Vebitcoin vakalarıyla acı bir şekilde tecrübe edilmiştir.¹⁰

Mekanizma: Dolandırıcılar, bilinen borsalara çok benzeyen, profesyonel görünümlü, düşük komisyon oranları ve cazip bonuslar vaat eden sahte bir web sitesi veya mobil uygulama kurarlar.⁶
Güven Kazanma Aşaması: Platform, ilk başlarda sorunsuz bir şekilde çalışır. Kullanıcıların küçük miktarlarda para yatırmasına ve daha da önemlisi, para çekmesine izin verilir. Bu durum, platformun güvenilir olduğu algısını yaratır ve yatırımcıları daha büyük meblağlar yatırmaları için cesaretlendirir.
Vurgun Anı (“Exit Scam”): Platformda yeterli miktarda yatırım biriktiğinde, dolandırıcılar “halıyı çeker”. Web sitesi ve mobil uygulama bir anda erişilemez hale gelir, sosyal medya hesapları kapatılır ve borsa sahipleri, kullanıcıların tüm varlıklarını kendi cüzdanlarına aktararak ortadan kaybolur. Geriye, paralarına bir daha asla ulaşamayan binlerce mağdur kalır.

Phishing (Oltalama) ve Zararlı Yazılımlar: Dijital Kasanızın Anahtarını Kaptırmak

Bu yöntem, doğrudan paranızı değil, paranıza erişim sağlayan bilgileri hedefler.

Yöntem: Dolandırıcılar, Binance, Coinbase, MetaMask veya yerel borsalar gibi meşru platformların web sitelerini görsel olarak birebir kopyalarlar. Bu sahte siteler, genellikle orijinal alan adından sadece bir harf farklıdır (örneğin, binance.com yerine binnance.com veya binance-support.net gibi).
Uygulama: Kullanıcılara, “Hesabınızda şüpheli bir hareket tespit edildi,” “Ödül kazandınız,” veya “Güvenlik güncellemesi için bilgilerinizi doğrulayın” gibi aciliyet ve merak uyandıran sahte e-postalar veya SMS’ler gönderilir. Bu mesajlardaki linke tıklayan kullanıcı, sahte siteye yönlendirilir. Kendi hesabına giriş yaptığını zannederek kullanıcı adını, şifresini ve İki Faktörlü Kimlik Doğrulama (2FA) kodunu girdiğinde, bu bilgilerin tamamı doğrudan dolandırıcıların eline geçer.
Zararlı Yazılımlar (Malware/Trojan): Güvenilir olmayan kaynaklardan indirilen programlar veya e-posta ekleri aracılığıyla bilgisayarınıza veya telefonunuza sızan zararlı yazılımlar, klavye hareketlerinizi kaydederek (keylogger) şifrelerinizi çalabilir. Daha da tehlikelisi, bu yazılımlar bilgisayarınızda sakladığınız kripto cüzdan dosyalarını veya bir metin belgesine kaydettiğiniz özel anahtarlarınızı (private key) bularak doğrudan dolandırıcılara gönderebilir.

Piyasa Manipülasyonları: Pump & Dump (Yükselt ve Düşür)

Geleneksel hisse senedi piyasalarında yasa dışı olan bu yöntem, kripto paraların düzenlenmemiş doğası nedeniyle oldukça yaygındır.²

İşleyiş: Dolandırıcılar, genellikle piyasa değeri çok düşük, işlem hacmi az ve az bilinen bir kripto parayı (genellikle “shitcoin” olarak adlandırılır) hedef seçerler.
“Pump” (Şişirme) Aşaması: Telegram, Discord gibi platformlarda organize olan grup üyeleri, bu coini eş zamanlı olarak satın almaya başlar. Aynı anda, projenin yakında büyük bir borsada listeleneceği, önemli bir ortaklık kurduğu gibi sahte ve abartılı haberleri sosyal medyada yayarak yapay bir talep yaratırlar. Bu koordineli alımlar ve yayılan heyecan, coinin fiyatının dakikalar içinde katlanarak artmasına neden olur.²
“Dump” (Boşaltma) Aşaması: Fiyattaki bu ani ve sert yükselişi gören, grubun dışındaki tecrübesiz yatırımcılar, fırsatı kaçırma korkusuyla (FOMO) yüksek fiyattan alım yapmaya başlar. Tam bu noktada, yani fiyat zirve yaptığında, dolandırıcı grup üyeleri ellerindeki tüm coinleri bu yeni alıcılara satarak devasa kârlar elde eder. Bu ani ve büyük satış baskısı, coinin fiyatının başladığı seviyenin bile altına çakılmasına neden olur. Sonuç olarak, içeri en son giren yatırımcılar, ellerinde neredeyse değersiz hale gelmiş tokenlarla baş başa kalır.²

DeFi Dünyasının Vahşi Doğası: Rug Pull, Honeypot ve Akıllı Kontrat Tuzakları

Merkeziyetsiz Finans (DeFi), aracısız bir finansal sistem vaat etse de, bu düzenlenmemiş ve denetimsiz ortam, yeni ve tehlikeli dolandırıcılık türlerine zemin hazırlamıştır.²³

Rug Pull (“Halı Çekme”): Bu yöntem, özellikle Uniswap gibi merkeziyetsiz borsalarda (DEX) yaygındır, çünkü bu platformlarda herkes denetimsiz bir şekilde yeni bir token listeleyebilir.¹¹ Geliştiriciler, parlak vaatlerle yeni bir token projesi yaratır ve bunu yoğun bir şekilde pazarlarlar. Yatırımcıları, bu yeni tokenı satın almak için likidite havuzuna ana kripto paraları (genellikle ETH veya BNB) yatırmaya teşvik ederler. Havuzda yeterli miktarda değerli kripto para biriktiğinde, geliştiriciler projeyi terk eder ve akıllı kontratın kodundaki bir yetkiyi kullanarak likidite havuzundaki tüm değerli varlıkları çekerek kayıplara karışır. Yatırımcıların elinde ise artık hiçbir değeri olmayan, işlevsiz tokenlar kalır.¹¹
Honeypot (“Bal Küpü”): Bu, şeytani bir zekayla tasarlanmış bir tuzaktır. Dolandırıcılar, akıllı kontratını herkesin tokenı satın almasına izin veren, ancak kimsenin (kendileri hariç) satmasına izin vermeyen bir şekilde kodlarlar.¹¹ Yatırımcılar tokenı satın alır ve fiyatının sürekli arttığını görürler, bu da daha fazla alım yapmaları için onları teşvik eder. Ancak ne zaman satmaya çalışsalar, işlem başarısız olur. Paraları, adeta bir bal küpüne yapışmış gibi içeride kalır. Yeterli yatırımcı tuzağa düştüğünde, sadece kendileri satış yapabildiği için dolandırıcılar tüm kârı toplar.¹⁰
Akıllı Kontrat Zafiyetleri: DeFi platformları, koddan ibaret olan akıllı kontratlar üzerinde çalışır. Kötü niyetli bilgisayar korsanları, bu kodlardaki hataları veya zafiyetleri (örneğin, “re-entrancy attack” gibi bilinen saldırı türleri) tespit ederek, platformun protokolünü manipüle edebilir ve kilitli olan tüm fonları kendi cüzdanlarına aktarabilirler.²⁵

Dolandırıcılık yöntemlerinin bu şekilde evrilmesi, basit vaatlerden başlayıp organize sosyal medya manipülasyonlarına, ardından teknik olarak karmaşık DeFi istismarlarına ve son olarak da yapay zeka destekli kimlik hırsızlığına uzanan bir süreci gösteriyor. Bu durum, dolandırıcıların her zaman en yeni ve en ikna edici teknolojiyi kendi lehlerine kullanmak için bir “teknolojik silahlanma yarışı” içinde olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle, bir mağduriyet yaşandığında, olayı sadece genel bir “dolandırıcılık” olarak değil, aynı zamanda hangi spesifik teknolojik vektörün kullanıldığını anlayarak ele almak, hukuki mücadelenin başarısı için kritik bir öneme sahiptir.

Aşağıdaki tablo, bu karmaşık yöntemleri daha anlaşılır bir formatta özetleyerek, potansiyel tehlikeleri hızlıca tanımanıza yardımcı olabilir.

Tablo 1: Kripto Para Dolandırıcılığı Türleri ve Kırmızı Bayraklar Tablosu

Dolandırıcılık Türü	Temel Vaat / Yem	Kullanılan Platform / Yöntem	En Önemli Kırmızı Bayrak / Nasıl Anlaşılır?
Sahte Borsa/Exit Scam	“Düşük komisyon, yüksek bonuslar, güvenilir platform”	Sahte web sitesi/mobil uygulama	Para çekme taleplerinin reddedilmesi veya sürekli geciktirilmesi; platformun aniden kapanması.⁶
Pump & Dump	“Bu coin 100x yapacak, kaçırma! Gizli bilgi aldık!”	Telegram/Discord grupları, Sosyal Medya	Ani ve sebepsiz fiyat artışı; anonim hesapların yoğun ve koordineli pazarlaması.²
Rug Pull	“Devrimsel yeni proje, erkenden girip kazananlardan ol”	Merkeziyetsiz Borsa (DEX), Proje web sitesi	Proje ekibinin anonim olması; likidite havuzunun kilitli olmaması; Whitepaper’ın zayıf veya kopyalanmış olması.¹¹
Phishing (Oltalama)	“Hesabınız kilitlendi, doğrulamak için tıkla”, “Ödül kazandınız”	Sahte e-posta/SMS, Sahte web siteleri	Mesajdaki aciliyet ve panik hissi; gönderici e-posta adresinin veya web sitesi URL’sinin orijinalinden farklı olması.¹⁰
Yatırım Danışmanı/Aşk Dolandırıcılığı	“Sana özel taktiklerle kazandıracağım”, “Ortak geleceğimiz için yatırım yapalım”	WhatsApp/Sosyal Medya DM, Tanışma uygulamaları	Garantili ve risksiz kâr sözü; sürekli daha fazla para istemesi; sizi belirli bir platforma yönlendirmesi.³
Kurtarma Dolandırıcılığı	“Çalınan kripto paralarını özel yöntemlerle geri getireceğim”	Sosyal Medya Yorumları, Forumlar, E-posta	Hizmet için ön ödeme, vergi veya masraf adı altında para talep etmesi.²⁷

Türk Hukuk Sisteminde Kripto Varlıklar ve Dolandırıcılık Suçları

Bir dolandırıcılık mağdurunun hukuki süreci başlatabilmesi için, yaşadığı eylemin Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) somut bir karşılığının olması gerekir. Kripto paraların yeni bir teknoloji olması, ilk başlarda hukuki bir boşluk olduğu algısı yaratsa da, yargı pratiği bu dijital varlıkları ceza hukuku kapsamına alacak yorumları geliştirmiştir.

Kripto Para “Mal Varlığı” mıdır? Yargısal Kabul ve Sonuçları

Dolandırıcılık ve hırsızlık gibi suçlar, “malvarlığına karşı işlenen suçlar” başlığı altında düzenlenir. Bu nedenle, bir eylemin bu suçları oluşturabilmesi için konusunun “malvarlığı değeri” taşıması gerekir. İlk dönemlerde sanık avukatları, kripto paraların fiziksel bir varlık olmadığını, bu nedenle “mal” sayılamayacağını ve dolayısıyla bu suçların konusunu oluşturamayacağını savunmuştur.¹²

Ancak Yargıtay ve istinaf mahkemeleri, bu dar yorumu aşarak yerleşik bir içtihat geliştirmiştir. Buna göre, bir şeyin ceza hukuku anlamında “malvarlığı değeri” olarak kabul edilmesi için somut veya elle tutulur olması gerekmez. Eğer bir varlık;

Bir piyasa değerine (rayice) sahipse,
Kişiler arasında devredilebiliyorsa (alınıp satılabiliyorsa),
Sahibi için ekonomik bir menfaat sağlıyorsa,
bu varlık bir “malvarlığı değeri”dir. Kripto paralar bu üç kriteri de açıkça karşıladığı için, hileli yollarla ele geçirilmeleri veya çalınmaları, TCK’daki malvarlığına karşı işlenen suçların konusunu oluşturabilir.12 Bu hukuki kabul, tüm kripto para dolandırıcılığı davalarının temelini ve meşruiyetini sağlar.

Ana Suç: Nitelikli Dolandırıcılık (TCK 158/1-f)

Kripto para dolandırıcılığı vakaları, neredeyse istisnasız olarak TCK’nın 157. maddesinde düzenlenen “basit dolandırıcılık” suçunun ötesine geçer ve cezası çok daha ağır olan “nitelikli dolandırıcılık” kapsamında değerlendirilir. Bunun temel nedeni, suçun işleniş biçimidir.

Neden Nitelikli? Dolandırıcılar, mağdurları ikna etmek ve eylemlerini gerçekleştirmek için her zaman bir teknolojik arayüz kullanırlar. Bu, bir kripto para borsası web sitesi, bir mobil cüzdan uygulaması, sahte bir yatırım platformu, Telegram veya WhatsApp gibi anlık mesajlaşma uygulamaları ya da blokzincirin kendisi olabilir. Bunların tamamı, hukuken birer “bilişim sistemi” olarak kabul edilir.¹²
Kanun Maddesi: Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi, dolandırıcılık suçunun “bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle” işlenmesini nitelikli bir hal olarak düzenlemiştir.
Cezası: Bu suçun cezası, üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır.¹² Hatta kanun, bu durumda verilecek hapis cezasının alt sınırının dört yıldan, adli para cezasının miktarının ise suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamayacağını belirtir.²⁹ Bu, yasa koyucunun bilişim sistemleri kullanılarak işlenen dolandırıcılığa ne kadar ciddi yaklaştığını göstermektedir. Ankara’da “Coinbase” borsasını taklit ederek vurgun yapan şebekeye yönelik operasyonda şüpheliler bu suçtan yargılanmıştır.¹³

Suçların Birleşmesi (İçtima): Cezayı Ağırlaştıran Diğer Haller

Büyük çaplı ve organize kripto para dolandırıcılığı olaylarında, failler genellikle tek bir suçtan değil, eylemlerinin niteliğine göre birden fazla suçtan sorumlu tutulurlar. “Suçların içtimaı” olarak bilinen bu durum, verilecek toplam cezayı önemli ölçüde artırır.

Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma (TCK 220): Eğer dolandırıcılık, aralarında hiyerarşik bir bağ bulunan, planlı ve devamlılık arz eden bir yapı (örgüt) tarafından işleniyorsa, failler nitelikli dolandırıcılık suçunun yanı sıra örgüt kurma, yönetme veya üye olma suçundan da ayrıca cezalandırılır. Thodex davası, bu duruma en bilinen örnektir.¹²
Suçtan Kaynaklanan Malvarlığı Değerlerini Aklama (TCK 282): Dolandırıcılıkla elde edilen kripto paraların izini kaybettirmek ve yasal bir görünüme kavuşturmak amacıyla yapılan işlemler, ayrı bir suç olan “kara para aklama” suçunu oluşturur. Çalınan fonların “mixer” veya “tumbler” gibi karıştırıcı servislere gönderilmesi, yüzlerce farklı cüzdana parçalanarak aktarılması bu kapsama girer.¹²
Bilişim Sistemine Girme ve Verileri Bozma (TCK 243-244): Dolandırıcı, mağdurun hesabını boşaltmak için phishing gibi bir yöntemle onun borsa veya cüzdan şifresini ele geçirip sisteme yetkisiz bir şekilde girmişse, bu eylem nitelikli dolandırıcılıktan ayrı ve bağımsız bir bilişim suçu teşkil eder. Bu durumda failler, “Bilişim Sistemine Girme” ve “Sistemdeki Verileri Değiştirme veya Erişilmez Kılma” suçlarından da ayrıca cezalandırılabilir.¹²
Hırsızlık (TCK 142) ve Güveni Kötüye Kullanma (TCK 155): Hukuk doktrininde tartışmalar devam etse de, bazı senaryolarda farklı suç tipleri de gündeme gelebilir. Örneğin, bir kişinin cüzdan şifrelerinin doğrudan çalınarak hesaptaki varlıkların alınması, bazı görüşlere göre “bilişim sistemleri yoluyla nitelikli hırsızlık” suçunu oluşturabilir.²⁹ Bir kişiye belirli bir amaçla (örneğin, yönetmesi için) emanet edilen kripto paraların geri verilmemesi ise “güveni kötüye kullanma” suçuna vücut verebilir.¹⁵ Ancak Yargıtay’ın genel eğilimi, mağduru aldatmaya yönelik bir hile unsuru varsa, olayı dolandırıcılık suçu çerçevesinde değerlendirmektir.

Yatırımcıyı Koruma Kalkanı: Yeni SPK Düzenlemeleri (Temmuz 2024 Kripto Varlık Yasası)

Türkiye’de kripto para piyasası uzun yıllar “vahşi batı” olarak nitelendirilen, yasal düzenlemelerden yoksun bir alanda faaliyet gösterdi. Bu durum, yatırımcıları dolandırıcılık ve borsa iflasları karşısında savunmasız bırakıyordu. Ancak 2 Temmuz 2024 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7518 sayılı “Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”, bu alanda yeni bir dönem başlattı.³¹ Bu yasa, bir mağdurun hak arama sürecinde elini güçlendiren önemli güvenceler getirmektedir.

Yeni Dönem: “Vahşi Batı”dan Düzenlenmiş Piyasaya Geçiş

Yasanın temel amacı, piyasadaki başıboşluğa son vererek yatırımcıları korumak, finansal istikrarı sağlamak, şeffaflığı artırmak ve piyasa manipülasyonu gibi yasa dışı faaliyetleri önlemektir.³⁴ Bu hedefe ulaşmak için en önemli adım, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıları’nı (KVHS) düzenleme, denetleme ve lisanslama konusunda tek yetkili otorite olarak belirlenmesidir.³¹ Artık Türkiye’de faaliyet gösteren her kripto para platformu, SPK’nın kurallarına uymak zorundadır.

Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıları (KVHS) İçin Getirilen Temel Yükümlülükler

Yeni yasa ve ardından çıkarılan SPK tebliğleri, borsalar ve diğer hizmet sağlayıcılar için katı kurallar getirmiştir. Bu kurallar, doğrudan yatırımcıyı korumaya yöneliktir:

Faaliyet İzni (Lisans) Zorunluluğu: Türkiye’de yerleşik olan veya Türkiye’deki kullanıcılara hizmet sunan tüm kripto para borsaları, cüzdan sağlayıcıları ve alım-satım platformları, faaliyetlerine devam edebilmek için SPK’dan izin (lisans) almakla yükümlüdür. Mevcut platformlara başvuru için belirli bir süre tanınmış olup, bu sürenin sonunda lisanssız faaliyet gösterenler hakkında SPK’nın erişim engelleme gibi tedbirler alma ve savcılığa suç duyurusunda bulunma yetkisi vardır. İzinsiz KVHS faaliyeti yürütmek, 3 ila 5 yıl arasında hapis cezasını gerektiren ciddi bir suç olarak tanımlanmıştır.³¹
Müşteri Varlıklarının Güvencesi: Belki de en önemli düzenleme budur. Yasa, müşterilere ait kripto varlıkların ve Türk Lirası bakiyelerinin, hizmet sağlayıcının kendi malvarlığından ayrı olarak saklanmasını zorunlu kılmaktadır. Bu varlıklar, SPK tarafından belirlenen ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından uygun görülen saklamacı kuruluşlarda (genellikle bankalar veya yetkili aracı kurumlar) tutulacaktır.³⁷ Bu kuralın pratik anlamı şudur: Bir KVHS iflas etse veya kötü niyetli yöneticileri olsa bile, müşteri varlıkları şirketin borçları için haczedilemez ve güvence altındadır. Bu, Thodex benzeri “exit scam” riskini minimize etmeyi amaçlayan kritik bir adımdır.
Teknolojik Altyapı ve Güvenlik: KVHS’lerin kullandığı bilgi sistemleri ve teknolojik altyapıların, siber güvenlik standartları açısından TÜBİTAK tarafından belirlenen kriterlere uygun olması şart koşulmuştur. Ayrıca bu sistemler, SPK’nın yetkilendirdiği bağımsız denetim kuruluşları tarafından düzenli olarak denetlenecektir.³⁶ Bu, platformların siber saldırılara karşı daha dayanıklı olmasını sağlamayı hedefler.
Şeffaflık ve Raporlama: Hizmet sağlayıcılar, etkin bir iç kontrol, risk yönetimi ve iç denetim sistemi kurmak ve bu sistemlerin işleyişini düzenli olarak SPK’ya raporlamakla yükümlüdür.⁴¹ Ayrıca, platformlarda listelenecek kripto varlıkların belirlenmesi, piyasa bozucu işlemlerin tespiti ve engellenmesi gibi konularda da SPK’ya geniş yetkiler tanınmıştır.³⁷

Yeni Yasa Mağdur İçin Ne Anlama Geliyor?

Bu düzenlemeler, kripto para dolandırıcılığı mağdurları için iki farklı hukuki gerçeklik yaratmıştır. Bu ayrımı anlamak, bir mağdurun izleyeceği yolu ve beklentilerini doğru yönetmesi açısından hayati önem taşır.

Senaryo 1: Düzenlenmiş Alan (SPK Lisanslı Bir Platformda Yaşanan Mağduriyet): Eğer bir yatırımcı, SPK’dan lisans almış bir Türk kripto para borsasında bir sorun yaşarsa (örneğin, platformdaki bir güvenlik zafiyeti nedeniyle varlıklarının çalınması, haksız bir işlem yapılması, piyasa manipülasyonu vb.), artık elinde çok daha güçlü hukuki argümanlar bulunmaktadır. Bu durumda mağdur, sadece TCK kapsamındaki suçlar için savcılığa başvurmakla kalmaz, aynı zamanda platformun SPK düzenlemelerine aykırı hareket ettiğini de ileri sürebilir. Sorumlu tutulacak muhatap (tüzel kişilik) bellidir, delil toplamak (platformun kayıtlarına ulaşmak) daha kolaydır ve SPK’nın idari yaptırım gücü de bir baskı unsuru oluşturur.
Senaryo 2: Düzenlenmemiş Alan (Yurt Dışı veya Lisanssız Platformda Yaşanan Mağduriyet): Eğer mağduriyet, yurt dışı merkezli ve Türkiye’de lisansı olmayan bir borsa, Telegram/WhatsApp üzerinden iletişim kuran bir “yatırım danışmanı” veya merkeziyetsiz bir “rug pull” projesi tarafından kaynaklanıyorsa, yeni SPK yasasının doğrudan bir koruması söz konusu değildir. Bu durumda mücadele, yine Bölüm 2’de anlatılan klasik siber suç soruşturması yöntemleriyle, yani TCK hükümleri çerçevesinde yürütülür. Faillerin tespiti, IP takibi, uluslararası adli yardımlaşma gibi daha zorlu ve uzun soluklu süreçler gerektirir.

Dolayısıyla, bir mağduriyet anında sorulması gereken ilk soru, “İşlem hangi platform üzerinden yapıldı?” sorusudur. Bu sorunun cevabı, izlenecek hukuki stratejiyi, davanın potansiyel süresini ve başarı şansını temelden etkilemektedir.

Mağdurun Yol Haritası: Adım Adım Hak Arama Süreci

Dolandırıldığını anlayan bir kişinin yaşadığı şok ve panik hali doğaldır. Ancak bu ilk andan itibaren atılacak doğru ve sistemli adımlar, hukuki mücadelenin başarısı ve kaybedilen varlıkların geri alınma ihtimali için kritik öneme sahiptir. Bu bölüm, bu zorlu süreçte size somut bir eylem planı sunmayı amaçlamaktadır.

Soğukkanlılığı Koruma ve Delil Toplama Sanatı

Hukuki sürecin temeli delillerdir. Dijital dünyada deliller anlık olarak yok edilebilir. Bu nedenle ilk kural, panikle hareket edip potansiyel kanıtları silmemek veya kaybetmemektir.¹² Sakin kalıp aşağıdaki delilleri sistematik bir şekilde toplamaya ve güvenli bir şekilde yedeklemeye odaklanılmalıdır:

İletişim Kayıtları: Dolandırıcı veya dolandırıcılarla yapılan tüm yazışmaların eksiksiz ekran görüntüleri alınmalıdır. Bu, WhatsApp, Telegram, Instagram, Facebook, e-posta veya herhangi bir başka platformdaki konuşmaları içerir. Ekran görüntülerinde, mesajların tarihi, saati ve gönderen kişinin profil bilgileri (kullanıcı adı, telefon numarası vb.) net bir şekilde görünmelidir.¹²
Platform Bilgileri: Dolandırıcılığın gerçekleştiği sahte borsa web sitesinin, yatırım panelinin veya mobil uygulamanın URL adresi (internet adresi) ve tüm sayfalarının ekran görüntüleri kaydedilmelidir. “Hakkımızda”, “İletişim” gibi sayfalar, dolandırıcıların kullandığı sahte bilgilere dair ipuçları içerebilir.¹²
Banka ve Kredi Kartı Kayıtları: Kripto para satın almak amacıyla bir borsaya veya doğrudan bir şahsın hesabına Türk Lirası gönderdiyseniz, bu işlemlere ait tüm banka dekontları veya kredi kartı ekstreleri temin edilmelidir. Bu dekontlar, paranın kimin hesabına gittiğinin en somut kanıtıdır.⁴⁴
Blokzincir İşlem Kanıtları (En Önemli Delil): Bu, davanın teknik bel kemiğidir. Yaptığınız her bir kripto para transferinin İşlem Kimliği (Transaction ID / TXID / Hash) adı verilen benzersiz kodunu mutlaka not alın. Bu kod, blokzincir gezginleri (blockchain explorer) üzerinden herkes tarafından görüntülenebilen, paranın hangi cüzdandan çıktığını, hangi cüzdana gittiğini, miktarını ve zamanını inkâr edilemez bir şekilde kanıtlayan dijital bir imzadır. Ayrıca, para gönderdiğiniz dolandırıcının cüzdan adresini de (örneğin, 0x… veya bc1… ile başlayan uzun karakter dizisi) kopyalayıp saklayın.¹²
Noter Tespiti: Eğer dolandırıcılık sitesi, sosyal medya profilleri veya yazışmalar hala erişilebilir durumdaysa, bu dijital delillerin hukuki geçerliliğini artırmak için Türkiye Noterler Birliği’nin “e-Tespit” hizmeti kullanılabilir. Noter aracılığıyla yapılan bu tespit, delillerin sonradan silinmesi veya değiştirilmesi durumunda mahkemede güçlü bir kanıt niteliği taşır.⁴⁴

Savcılığa Suç Duyurusu: Hukuki Süreci Başlatmak

Deliller toplandıktan sonra, hukuki süreç resmi olarak başlatılmalıdır.

Nereye Başvurulur? Mağdur, ikamet ettiği yerdeki veya suçun işlendiği yerdeki Adliye binasında bulunan Cumhuriyet Başsavcılığı’na bir şikayet dilekçesi sunarak suç duyurusunda bulunmalıdır. Genellikle bu tür teknoloji bağlantılı suçlar için adliyelerde özel olarak kurulmuş Siber Suçlarla Mücadele Soruşturma Büroları görevlidir ve dilekçe bu büroya havale edilir.¹²
Etkili Bir Şikayet Dilekçesi Nasıl Yazılır? Dilekçe, davanızın özetidir ve savcının olayı doğru anlaması için net ve eksiksiz olmalıdır.

Başlık: İlgili Cumhuriyet Başsavcılığı’na (Örn: İSTANBUL CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI’NA).

Taraflar: Şikayetçi (mağdur) olarak kendi adınız, T.C. kimlik numaranız ve adresiniz. Şüpheli(ler) olarak ise, eğer biliyorsanız, dolandırıcının adı, şirketi veya bilinen diğer kimlik bilgileri yazılmalıdır. Bilinmiyorsa “Faili Meçhul” olarak belirtilebilir.⁴⁷

Suç: “Bilişim Sistemleri Kullanılarak Nitelikli Dolandırıcılık (TCK 158/1-f) ve Soruşturma Kapsamında Tespit Edilecek Diğer Suçlar” gibi bir ifade kullanılmalıdır.

Açıklamalar: Bu bölüm en kritik kısımdır. Olay, başından sonuna kadar, kronolojik bir sırayla, tarih ve yer belirterek detaylı bir şekilde anlatılmalıdır. Dolandırıcıyla nasıl tanıştığınız, size hangi vaatlerde bulunduğu, hangi hilelerle sizi ikna ettiği, parayı veya kripto varlığı hangi yöntemle, ne zaman ve hangi adrese gönderdiğiniz ve dolandırıldığınızı ne zaman ve nasıl anladığınız net bir şekilde ifade edilmelidir.¹²

Deliller: “Açıklamalar kısmında bahsettiğim hususlara ilişkin delillerim (ekran görüntüleri, banka dekontları, TXID bilgileri vb.) dilekçe ekinde CD/USB içerisinde ve çıktı olarak sunulmuştur” şeklinde bir ifadeyle, topladığınız tüm kanıtları dilekçenize eklemelisiniz.
Talepler: Dilekçenin sonunda taleplerinizi net bir şekilde sıralamalısınız: Şüpheli(ler)in kimliğinin tespit edilmesi, haklarında kamu davası açılarak cezalandırılmaları, para transferi yapılan şüpheli banka hesaplarına ve kripto varlıkların gönderildiği cüzdan adreslerine bloke/tedbir konulması ve uğradığınız maddi zararın giderilmesi gibi taleplerde bulunulmalıdır.¹²

Soruşturma Süreci: Sabır Gerektiren Maraton

Şikayet dilekçeniz savcılığa ulaştıktan sonra bir soruşturma numarası verilir ve resmi süreç başlar. Bu süreç, genellikle uzun ve sabır gerektiren bir maratondur.

İşleyiş: Savcılık, Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı (SİBER) veya ilgili il birimleriyle yazışarak teknik inceleme talep eder. Bu incelemeler; şüpheli web sitelerinin IP adreslerinin tespiti, dolandırıcının kullandığı telefon hatlarına ait HTS (geçmişe dönük arama ve sinyal) kayıtlarının incelenmesi ve en önemlisi, çalınan kripto paraların blokzincir üzerinde takip edilerek (blokzincir analizi) hangi borsalara veya cüzdanlara ulaştığının belirlenmesini kapsar.¹²
Zorluklar ve Süre: Kripto para dolandırıcılığı soruşturmalarını zorlaştıran temel faktörler, faillerin kimliklerini gizlemek için sahte bilgiler kullanması, genellikle yurt dışından faaliyet göstermeleri ve çalınan fonları hızla merkeziyetsiz borsalara veya “mixer” gibi iz kaybettirici servislere aktarmalarıdır. Eğer fonlar, kimlik bilgisi (KYC) talep eden merkezi bir borsaya ulaşırsa, savcılık bu borsayla (gerekirse uluslararası adli yardımlaşma – istinabe yoluyla) iletişime geçerek hesap sahibinin kimlik bilgilerini talep edebilir. Ancak bu süreçler, özellikle yabancı ülkelerle yapılan yazışmalar, aylarca, hatta bazı durumlarda yıllarca sürebilir. Bu nedenle mağdurların süreç hakkında gerçekçi beklentilere sahip olması önemlidir.¹²

Kaybedilen Parayı Geri Almak Mümkün mü? Gerçekler ve Mitler

Bir dolandırıcılık mağdurunun zihnindeki en temel soru şüphesiz “Paramı geri alabilir miyim?” sorusudur. Bu konuda internette çok fazla yanlış bilgi ve ne yazık ki umut tacirliği yapanlar bulunmaktadır. Bu bölüm, bu kritik soruyu hukuki ve pratik gerçekler çerçevesinde, yanıltıcı beklentiler yaratmadan yanıtlamayı amaçlamaktadır.

Hukuki ve Cezai Yollarla Geri Alma İmkanları

Kaybedilen paranın geri alınması, dolandırıcının kimliğinin ve malvarlığının tespit edilip edilememesine bağlıdır. Eğer soruşturma başarılı olur ve failler tespit edilirse, çeşitli hukuki yollar devreye girer:

Ceza Davası Yoluyla: Savcılık soruşturması sonucunda failler hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan dava açılırsa, yargılama sürecinde mağdur, davaya “katılan” olarak müdahil olabilir. Mahkeme, sanıkları suçlu bulduğunda, ceza vermenin yanı sıra mağdurun uğradığı maddi zararın sanıklar tarafından karşılanmasına da hükmedebilir. Ayrıca, bazı durumlarda sanık, daha az ceza almasını sağlayan “etkin pişmanlık” hükümlerinden faydalanmak için mağdurun zararını kendi rızasıyla gidermeyi teklif edebilir.⁴⁵
Hukuk Davası ve İcra Takibi: Ceza davası, suçluyu cezalandırmaya odaklanır. Paranın geri alınması için ise ayrıca bir hukuk davası açmak gerekebilir. Faillerin kimliği tespit edildikten sonra, onlara karşı Asliye Hukuk veya Ticaret Mahkemesi’nde (davanın niteliğine göre) bir alacak davası açılabilir.⁴⁴ Mahkemenin lehinize karar vermesi durumunda, bu karar ilamıyla birlikte faillerin tespit edilen malvarlıklarına (banka hesapları, gayrimenkuller, araçlar vb.) karşı
icra takibi başlatılarak alacağın tahsili yoluna gidilir.⁴⁵ Önemli bir nokta, kripto paraların kendisinin de haczedilebilir varlıklar olarak kabul edilmesidir. Eğer dolandırıcının SPK lisanslı bir Türk borsasında hesabı olduğu tespit edilirse, bu borsaya gönderilecek bir haciz ihbarnamesi ile o hesaptaki kripto varlıklara el konulabilir.⁴⁷
Chargeback (Ters İbraz): Bu yöntem sadece belirli bir senaryo için geçerlidir. Eğer dolandırıcılık platformuna para transferini kredi kartınızla yaptıysanız, uluslararası kart kurallarının bir parçası olan “chargeback” (harcama itirazı) prosedürünü başlatabilirsiniz. Kartınızın ait olduğu bankaya, işlemin hileli olduğunu belirten bir dilekçe ile başvurmanız gerekir. Bankanız, süreci karşı tarafın bankası nezdinde takip eder. Ancak bu yöntemin katı kuralları ve genellikle işlem tarihinden itibaren 120 gün gibi hak düşürücü süreleri vardır. Havale veya EFT ile yapılan ödemeler için chargeback prosedürü uygulanamaz.⁴⁵

Blokzincirin Değişmezliği ve Anonimliğin İkilemi: Geri Almanın Önündeki Engeller

Hukuki imkanlar mevcut olsa da, kripto paraların teknolojik doğası, paranın geri alınmasının önünde ciddi engeller oluşturur.

Teknik İmkansızlık: Blokzincir teknolojisinin temel özelliklerinden biri “değişmezlik”tir (immutability). Bir kripto para transferi yapılıp ağ tarafından onaylandığında, bu işlem geri alınamaz, iptal edilemez veya değiştirilemez.⁴⁹ Para, alıcının cüzdanına geçtiği anda, teknik olarak kontrol tamamen ondadır. Fonların geri dönmesi, ancak ve ancak alıcının kendi isteğiyle geri göndermesiyle mümkündür ki bir dolandırıcılık vakasında bu söz konusu değildir.
De-anonimleştirme Zorluğu: Asıl hukuki ve teknik mücadele, dolandırıcının kullandığı anonim cüzdan adresini, gerçek bir kimliğe bağlamaktır. Soruşturmanın başarısı, çalınan fonların blokzincir üzerindeki yolculuğunun bir “darboğazda” (chokepoint) son bulup bulmamasına bağlıdır. Bu darboğaz, fonların KYC (Müşterini Tanı) prosedürleri uygulayan, yani kullanıcılarının kimlik bilgilerini doğrulayan merkezi bir borsaya girdiği andır. Eğer siber polis, fonların böyle bir borsaya aktarıldığını tespit ederse, savcılık kanalıyla o borsadan hesap sahibinin kimlik bilgilerini talep edebilir. İşte bu, davanın kilit anıdır. Ancak dolandırıcılar, bu tespiti engellemek için parayı merkeziyetsiz borsalara (DEX), karıştırıcı (mixer) servislere veya özel gizlilik odaklı coin’lere (Monero gibi) aktararak izlerini kaybettirmeye çalışırlar. Bu durumda kimlik tespiti neredeyse imkansız hale gelebilir.²
Uluslararası Yargı Yetkisi Sorunu: Dolandırıcıların büyük bir çoğunluğu, Türkiye dışındaki ülkelerden faaliyet gösterir. Türk yargı makamlarının, yabancı bir ülkedeki bir şahsı veya şirketi doğrudan sorgulaması veya malvarlığına el koyması mümkün değildir. Bu, ancak ülkeler arasındaki adli yardımlaşma (istinabe) anlaşmaları çerçevesinde, uzun ve bürokratik süreçler sonucunda mümkün olabilir.¹²

TUZAK UYARISI: “Kripto Kurtarma Dolandırıcılığı”

Dolandırıcılık mağdurlarının çaresizliğinden faydalanan yeni bir dolandırıcılık türü ortaya çıkmıştır.

Yöntem: Mağduriyetinizi anlattığınız sosyal medya gruplarında, forumlarda veya size doğrudan ulaşan kişiler, kendilerinin “etik hacker”, “blokzincir uzmanı” veya “borsa içinde bağlantıları olan” kişiler olduğunu iddia ederler. Size, “çalınan kripto paralarınızı özel yazılımlarımızla veya sistemdeki bir açıktan faydalanarak kurtarabiliriz” vaadinde bulunurlar.
Kırmızı Bayraklar: Bu sahte kurtarma hizmetinin bir bedeli vardır. Sizden, “işleme başlamak için ön ödeme”, “yazılım masrafı”, “vergi kesintisi” veya “uluslararası transfer ücreti” gibi bahanelerle ek para talep ederler.²⁷ Bu, mevcut mağduriyetinizi daha da derinleştirecek, sizi ikinci kez dolandırmaya yönelik alçakça bir tuzaktır.
Altın Kural Şudur: Çalınan paranızı geri getirme vaadiyle sizden para isteyen herkes, istisnasız bir şekilde dolandırıcıdır.

Uluslararası Perspektif: Küresel Mücadele ve Gelecek Trendler

Kripto para dolandırıcılığı, sınır tanımayan küresel bir sorundur.⁵¹ Kuzey Kore bağlantılı hacker gruplarının milyarlarca dolarlık soygunlar yapması gibi olaylar, bu mücadelenin uluslararası bir işbirliği gerektirdiğini göstermektedir.⁵² Bu nedenle, dünyadaki yasal düzenlemeleri ve teknolojik trendleri anlamak, Türkiye’deki yatırımcılar için de geleceğe dair bir öngörü sunar.

Avrupa Birliği’nin MiCA Yönetmeliği

Avrupa Birliği, Kripto Varlık Piyasaları (Markets in Crypto-Assets – MiCA) yönetmeliği ile bu alanda kapsamlı bir yasal çerçeve oluşturan ilk büyük ekonomik blok olmuştur. 2024 sonu itibarıyla tam olarak yürürlüğe girmesi beklenen MiCA’nın temel amaçları, Türkiye’deki yeni SPK yasasıyla paralellik göstermektedir:

Amaç: Yatırımcıyı korumak, piyasa manipülasyonu ve dolandırıcılığı önlemek, finansal istikrarı sağlamak ve AB genelinde tek tip bir kripto varlık piyasası yaratmak.⁵³
Etkileri: MiCA, AB’de faaliyet gösteren tüm kripto varlık hizmet sağlayıcılarına (CASP’ler) lisans alma zorunluluğu getirmektedir. Bu lisans, “pasaport” niteliğinde olup, tek bir ülkeden alınan lisansla tüm AB ülkelerinde faaliyet gösterme imkanı tanır.⁵⁵ Ayrıca, Türkiye’deki düzenlemelere benzer şekilde, hizmet sağlayıcılara katı şeffaflık, yönetişim, müşteri varlıklarını ayrı tutma ve Kara Para Aklamayı Önleme (AML) / Müşterini Tanı (KYC) yükümlülükleri getirmektedir.⁵³ Bu küresel standartlaşma, uluslararası alanda faaliyet gösteren dolandırıcıların hareket alanını daraltan önemli bir adımdır.

ABD’deki Düzenlemeler (Örn: Genius Act)

Amerika Birleşik Devletleri, henüz MiCA gibi bütüncül bir federal yasa çıkarmamış olsa da, farklı kurumlar aracılığıyla piyasayı düzenleme yolunda adımlar atmaktadır. Özellikle finansal istikrar için risk oluşturabilecek alanlara odaklanılmaktadır.

Yaklaşım: ABD’de gündeme gelen “Genius Act” gibi yasa tasarıları, özellikle stablecoin’ler üzerine yoğunlaşmaktadır. Bu tür düzenlemeler, lisanssız stablecoin ihracını yasaklamayı, ihraççıların çıkardıkları her bir coin için tam karşılığı olan rezervleri (nakit veya kısa vadeli devlet tahvili gibi) tutmalarını zorunlu kılmayı ve düzenli denetim şartları getirmeyi amaçlamaktadır.⁵⁹
Önemi: Dünyanın en büyük finans piyasası olan ABD’deki bu katı düzenleme eğilimi, küresel çapta faaliyet gösteren büyük kripto borsalarını ve projelerini daha sıkı kurallara uymaya zorlamaktadır. Bu durum, dolaylı olarak tüm ekosistemin daha güvenli ve şeffaf hale gelmesine katkı sağlayabilir.

Gelecekteki Tehditler ve Savunma Mekanizmaları

Dolandırıcılar ve güvenlik uzmanları arasındaki teknolojik silahlanma yarışı gelecekte de devam edecektir. Yatırımcıların ve hukuk sistemlerinin hazırlıklı olması gereken yeni trendler şunlardır:

Yapay Zeka (AI) Tehdidi: Yapay zeka destekli dolandırıcılıklar giderek daha sofistike hale gelecektir. Gerçeğinden ayırt edilmesi çok zor olan deepfake videolar ve sesler, kişilerin yazışma tarzını birebir taklit ederek hazırlanan son derece ikna edici oltalama e-postaları ve sosyal mühendislik saldırıları artarak devam edecektir.⁸
Merkeziyetsiz Finans (DeFi) Riskleri: DeFi ekosistemi olgunlaştıkça, yeni ve daha karmaşık protokoller ortaya çıkacaktır. Bu da, bilgisayar korsanlarının istismar edebileceği yeni akıllı kontrat zafiyetleri ve daha önce görülmemiş dolandırıcılık yöntemleri (flash loan saldırıları, yeni nesil rug pull’lar vb.) anlamına gelmektedir.²⁵
Gelecek Düzenlemeler: Türkiye’de, SPK yasasının ardından bir sonraki adımın kripto varlık kazançlarının vergilendirilmesine yönelik bir düzenleme olması beklenmektedir. Olasılıklar arasında alım-satım işlemlerine cüzi bir işlem vergisi getirilmesi veya elde edilen kârların belirli bir istisna tutarı aşıldığında Gelir Vergisi’ne tabi tutulması gibi seçenekler bulunmaktadır.⁶⁴ Bu tür bir düzenleme, devletin piyasa üzerindeki denetimini daha da artıracak ve kayıt dışılığı azaltacaktır.

Sonuç: Korunmak En Etkili Savunmadır

Bu rehber boyunca, kripto para yatırım dolandırıcılığının karmaşık dünyasını, en yaygın yöntemlerden mağdurların yasal haklarına, güncel SPK düzenlemelerinden uluslararası trendlere kadar geniş bir yelpazede ele aldık. Gördüğümüz gibi, dijital varlıkların çalınması veya hileyle ele geçirilmesi, Türk Ceza Kanunu kapsamında ciddi yaptırımları olan bir suçtur. Yeni SPK yasası ise özellikle yerli platformlar nezdinde yatırımcılar için önemli bir güvence katmanı eklemiştir. Hak arama süreci, özellikle faillerin kimlik tespiti ve paranın geri alınması aşamalarında zorlu ve uzun soluklu olsa da, imkansız değildir.

Ancak tüm bu hukuki mücadele yollarının ötesinde, en etkili savunma yöntemi, en başta dolandırılmamaktır. Bilgi, şüphecilik ve dikkat, bu piyasadaki en değerli varlıklarınızdır. Aşağıdaki altın kuralları bir kontrol listesi olarak benimsemek, sizi potansiyel felaketlerden büyük ölçüde koruyacaktır:

“Gerçek Olamayacak Kadar İyi” Tekliflere Dikkat: Size sabit, garantili, risksiz ve olağanüstü yüksek kâr vaat eden her projeden, kişiden veya gruptan koşarak uzaklaşın. Finans dünyasında garanti getiri diye bir şey yoktur.¹²
Yatırım Tavsiyelerine Şüpheyle Yaklaşın: Sosyal medyada veya tanımadığınız kişiler tarafından yönetilen Telegram/WhatsApp gruplarında verilen “tüyolara” asla itibar etmeyin. Unutmayın, gerçekten kârlı bir sırrı olan kimse bunu tanımadığı kişilerle paylaşmaz.
Anahtarlarınız Namusunuzdur: Kripto cüzdanınızın Özel Anahtarını (Private Key) ve 12/24 kelimelik Kurtarma İfadelerinizi (Seed Phrase) ASLA ve ASLA hiç kimseyle paylaşmayın. Bu bilgileri bilgisayarınızda bir metin dosyasında, e-postanızda veya bulut depolama servislerinde saklamayın. Fiziksel olarak bir kağıda yazın ve birden fazla kopyasını güvenli yerlerde muhafaza edin.¹²
Güvenilir Platformları Seçin: İşlem yapmak için sadece SPK tarafından lisanslandığı ilan edilmiş, geçmişi bilinen ve güvenilirliği kanıtlanmış yerli borsaları veya küresel ölçekte tanınan büyük borsaları kullanın.
Güvenliğinizi En Üst Düzeye Çıkarın: Kullandığınız her borsa ve platform için farklı, karmaşık ve tahmin edilmesi zor şifreler oluşturun. Daha da önemlisi, tüm hesaplarınızda mutlaka Google Authenticator gibi bir uygulama tabanlı İki Faktörlü Kimlik Doğrulamayı (2FA) etkinleştirin. SMS tabanlı 2FA, SIM kartı kopyalama (SIM Swap) saldırılarına karşı daha savunmasızdır.¹²

Kripto para dolandırıcılığı ile mücadele, teknik bilgi, hukuki strateji ve büyük bir sabır gerektiren, kendine özgü dinamikleri olan bir süreçtir. Bu yolda atılacak her bilinçsiz veya aceleci adım, telafisi zor hak kayıplarına neden olabilir. Bu nedenle, varlıklarını korumak, uğradığı haksızlığın hesabını sormak ve adaletin tecellisini sağlamak isteyen mağdurların, bu alanda tecrübe sahibi bir hukuk profesyonelinden destek alması, sadece bir seçenek değil, başarılı bir sonuç için neredeyse bir zorunluluktur.