Kripto para hatalı yatırma ve kripto para dolandırıcılığı davası, birbirinden teknik olarak ayrışan iki hukuki senaryo olmakla birlikte ortak bir usul sorununu paylaşmaktadır: mahkemelerin görev çelişkisi ve savcılıkların eksik soruşturmayla verdiği kapatma kararları. Bu rehber; İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi’nin (E.2022/1073) sehven mükerrer coin yatırılan davayı ve Yargıtay 11. Ceza Dairesi’nin (E.2023/5132, K.2024/7356) Binance cüzdan sahibinin tespit edilmesine rağmen KYOK verilen davayı kanun yararına bozan kararı birlikte ele alarak, bu alandaki tüm usul yollarını kapsamlı biçimde açıklamaktadır.
Bu Yazımızda Neler Bulacaksınız
Kripto para hatalı yatırma ve kripto para dolandırıcılığı davası, blokzincir üzerindeki geri dönülemez işlem gerçeğiyle hukuk sisteminin kesiştiği en güçlü uyuşmazlık alanlarından birini oluşturmaktadır. Merkezi borsalardaki yazılımsal hatalar (sehven mükerrer coin yansıması), internet üzerinden sahte platform bağlantılarıyla kandırılan yatırımcıların kripto transferleri ve her iki senaryoda da savcılıkların ve mahkemelerin yanlış yönelimi: bu üç başlık, defihukuk.com’a başvuran mağdurların gündemini yakından yansıtmaktadır. İki güncel emsal karar bu tabloyu birlikte aydınlatmaktadır.
Kripto Borsalarında Hatalı veya Mükerrer Coin Yatırma Sorunu
Blokzincir üzerinde gerçekleştirilen işlemler geri döndürülemez; ancak merkezi kripto borsaları kendi iç muhasebe sistemlerinde kullanıcı hesaplarına yansıtmalar yapmaktadır. Bu iç sistemlerde yaşanan yazılım hataları, kullanıcı hesabına gerçekte olması gerekenden fazla kripto varlık yansıtılmasına yol açabilmektedir. Bu durumun hukuki niteliği Türk Borçlar Kanunu kapsamında açıktır: geçerli bir hukuki ilişki olmaksızın gerçekleşen varlık artışı sebepsiz zenginleşmedir ve iade yükümlülüğü doğurur.
Emsal BAM Kararı Analizi: İstanbul BAM 12. HD, E.2022/1073, K.2022/915
Karar Özeti
Mahkeme: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
Esas/Karar: 2022/1073 / 2022/915 | Tarih: 16.06.2022
Dava: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar — Sehven Mükerrer DOT Yatırımı)
Konu: Kripto borsa yazılım hatası → kullanıcı hesabına 325,4 DOT sehven çift yansıtıldı → iade edilmedi → icra takibi → itirazın iptali davası
Davada kullanıcı 30.01.2021 tarihinde borsaya 325,4 adet Polkadot (DOT) coin yatırmıştı. Borsanın yazılım sistemindeki bir aksaklık nedeniyle aynı miktar 31.01.2021 tarihinde mükerrer olarak ikinci kez hesaba işlendi. Yazılım ekibinin tespitinden sonra borsa kullanıcıya ihtarname göndermesine rağmen iade gerçekleşmedi ve borsa icra takibi başlattı. Kullanıcının takibe itirazı üzerine itirazın iptali davası açıldı.
İlk derece mahkemesi (İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi) kullanıcının tacir olmadığı gerekçesiyle davayı Tüketici Mahkemesi’ne gönderdi. İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi bu kararı bozdu. BAM’ın tespiti netti: kullanıcı kripto para işlemlerini kar amacıyla gerçekleştirdiğinden tüketici sayılamaz. Ayrıca karar tarihinde kripto varlıkların yasal tanımı bulunmadığından, genel hükümler uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir. (Not: 7518 sayılı Kanun sonrasında bu tartışma kapanmış ve görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olarak tescillenmiştir.)
Kripto Davalarında Görevli Mahkeme: 2022’den 2025’e Evrim
Bu BAM kararı, kripto hukuku açısından tarihsel bir fotoğraf sunmaktadır. 2022 yılında kripto varlıklar yasal olarak finansal hizmet kapsamında tanımlanmadığından BAM görevli mahkeme olarak genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesi’ni belirlemiştir. Ancak 7518 sayılı Kanun ile kripto borsalarının SPK denetimine alınmasının ardından İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi’nin 06.02.2025 tarihli kararıyla artık görevli mahkeme kesin olarak Asliye Ticaret Mahkemesi olarak tescillenmiştir. Bu iki kararın birlikte okunması, mevzuat değişikliğinin usul üzerindeki doğrudan yansımasını sergilemektedir. Bugün açılacak kripto borsa hata davalarında baştan doğru mahkeme olan Asliye Ticaret Mahkemesi seçilmeli ve dava öncesinde zorunlu ticari arabuluculuk şartı yerine getirilmelidir.
İnternet Üzerinden Kripto Para Dolandırıcılığı ve Savcılıkların Hatalı KYOK Kararları
Sistem hatası senaryosunun aksine, kripto dolandırıcılığı vakalarında mağdur bilerek kripto transferi yapmaktadır; ancak karşısındaki taraf sahte kimlik, uydurma platform veya garantili kazanç vaadiyle onu manipüle etmiştir. Bu tür vakaların çok büyük çoğunluğu şu ortak bir savcılık refleksiyle karşılaşmaktadır: kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (KYOK).
Savcılıkların Sıkça Verdiği Hatalı Takipsizlik (KYOK) Kararları
Kripto dolandırıcılığı vakalarında KYOK kararlarının gerekçesi şaşırtıcı biçimde tekrarlıdır. Yargıtay 11. Ceza Dairesi’nin incelediği dosyada da birebir aynı kalıp gerekçe yer almaktadır: “facebook, messengar, whatsapp gibi sosyal medya uygulamaları ile kripto (sanal para) server sağlayıcıları ve veri tabanlarının yabancı kaynaklı olduğu, dolayısıyla kullanıcılarının da farklı kişiler olduğu dikkate alındığında gerçek şüphelilerin tespitinin neredeyse mümkün olamadığı” ve “müştekinin hiç tanımadığı ya da güvenirliğinden dahi şüphe duymadığı şahıs ya da şahıslara internet gibi sanal bir dünyadan kripto para transferi yapıp sonrasında da dolandırıldığından bahisle şikayetçi olmasının hayatın olağan akışıyla bağdaşmadığı.”
Bu gerekçenin hukuki sorunu çok katmanlıdır. Her şeyden önce “hayatın olağan akışı” ölçütü, dijital çağda giderek daha fazla insan tarafından internet üzerinden tanışılan kişilerle kripto transferleri gerçekleştirildiği gerçeğini görmezden gelmektedir. Daha da önemlisi, bu gerekçe soruşturmanın yapılmamasının mazereti olarak kullanılmaktadır; oysa CMK md. 160 uyarınca Cumhuriyet savcısı suç işlendiği izlenimini veren her hâlde gerçeği araştırmakla yükümlüdür. Teknik tespit yapılabiliyorsa — ki emsal davada yapılabilmişti — KYOK bu tespitten önce verilemez.
Yargıtay’dan Tarihi Dönüm Noktası: Binance Cüzdan Sahibi Tespit Edilmişse Soruşturma Kapatılamaz
Karar Kimlik Bilgileri
Mahkeme: Yargıtay 11. Ceza Dairesi
Esas/Karar: 2023/5132 / 2024/7356 | Karar Tarihi: 03.06.2024
İstem Türü: Kanun Yararına Bozma (CMK md. 309)
İstemin Kaynağı: Adalet Bakanlığı — Sakarya 2. Sulh Ceza Hakimliği’nin KYOK itiraz reddine karşı
Sonuç: Kanun yararına bozma KABUL EDİLDİ; karar BOZULDU, soruşturmanın genişletilmesi emredildi
Yargıtay 11. Ceza Dairesi (E.2023/5132, K.2024/7356) Kararının Detaylı Analizi
Mağdur, tanımadığı yabancı bir numara (+1 819 924 ile başlayan hat) üzerinden WhatsApp aracılığıyla aldığı mesajda, sahte bir URL bağlantısı (www…..com.html/5) aracılığıyla para yatırıp yüksek kazanç elde edebileceği vaadi ile karşılaşmıştır. Birden fazla tarihte toplamda 18.118 Dolar Binance üzerinden sahte sitedeki hesaba transfer etmiştir. Bir süre sonra hesabının “dondurulduğu” gerekçesiyle parasını çekememesi üzerine dolandırıldığını anlamıştır.
Sakarya İl Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü’nün yürüttüğü araştırma son derece kritik bir sonuç ortaya koymuştu: mağdurun para gönderdiği Binance cüzdanı, kimlik bilgileri ve telefon numarası tespit edilmiş belirli bir kişiye aitti. Buna rağmen Geyve Cumhuriyet Başsavcılığı KYOK kararı vermiş, Sakarya 2. Sulh Ceza Hakimliği de itirazı reddetmişti.
“Hayatın Olağan Akışına Aykırılık” Gerekçesi Artık Geçersizdir
Yargıtay’ın bu kararı, kripto dolandırıcılığı vakalarında defalarca tekrarlanan “hayatın olağan akışına aykırılık” gerekçesini fiilen çürütmektedir. Kararda mahkemeler açıkça uyarılmaktadır: bu gerekçeyle soruşturma tamamlanmadan KYOK kararı verilmesi ve itirazın reddedilmesi Kanun’a aykırıdır. Özellikle siber suçlar biriminin teknik araştırma yoluyla şüpheli cüzdan sahibini tespit ettiği durumlarda savcılığın bu kişiyi şüpheli sıfatıyla ifadeye çağırmaması ve hesap hareketlerini celp etmemesi eksik soruşturma niteliğindedir ve kanun yararına bozma zeminini oluşturur.
Bu karar, önceki Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2024/11109 sayılı kararıyla birlikte okunduğunda (bu kararı da ayrı bir rehber yazımızda inceledik), sistemli bir içtihat tablosu ortaya çıkmaktadır: kripto dolandırıcılığı vakalarında “tespit imkansız” ve “hayatın olağan akışına aykırılık” gerekçeleri tek başına KYOK kararını meşrulaştıramaz; delillerin toplanması ve araştırılması zorunludur.
Kripto Davaları ve Usul Hukuku Özeti: İki Emsal Kararın Kılavuz Tablosu
| Uyuşmazlık Türü / Kripto Sorunu | Görevli / Yetkili Merci | Uygulanacak Hukuki Yol ve Dayanak |
|---|---|---|
| Borsanın Sehven / Mükerrer Coin Yatırması (Sistem Hatası) | Asliye Ticaret Mahkemesi (7518 sonrası) — 2022 döneminde Asliye Hukuk Mahkemesi | TBK md. 77 Sebepsiz Zenginleşme; İcra Takibi ve İtirazın İptali Davası (İstanbul BAM 12. HD 2022/915) |
| Sahte Platform / URL ile Kripto Gönderilerek Dolandırılma | Cumhuriyet Başsavcılığı — Siber Suçlar Birimi | TCK 157/158 Dolandırıcılık Suç Duyurusu; CMK 173 kapsamında KYOK itirazı |
| Cüzdan Sahibi Tespit Edilmiş Kripto Dolandırıcılığı Dosyası | Sulh Ceza Hakimliği (İtiraz İncelemesi) / Adalet Bakanlığı (KYB) | CMK 173/3 Soruşturmanın Genişletilmesi Talebi; KYB başvurusu (Yargıtay 11. CD 2024/7356) |
| Kripto Borsasının Yazılım Hatasından Doğan Alacak Davası | Asliye Ticaret Mahkemesi (Zorunlu Arabuluculuk Sonrası) | TBK sebepsiz zenginleşme; borsa özen yükümlülüğü; TXID delil paketi |
| Kripto Hata Davası KYOK Sonrası İtiraz Yolu | Sulh Ceza Hakimliği (15 gün içinde) | CMK 173/1-2; Yargıtay 11. CD 2024/11109 ve 2024/7356 emsal kararları birlikte gösterilmeli |
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Kripto borsasının bana yanlışlıkla gönderdiği coinleri harcarsam suç işlemiş olur muyum?
Hem hukuki hem cezai sorumluluk doğabilir. Hukuki boyutta: borsanın yazılım hatası nedeniyle hesabınıza fazladan yansıyan kripto varlık TBK md. 77 kapsamında sebepsiz zenginleşme oluşturur ve iade zorunludur. İtidar sonrası harcama, borsa tarafından icra takibi ve tazminat davası açılmasına zemin hazırlar. İstanbul BAM 12. HD 2022/915 kararında borsa bu yolla başarıyla alacak tahsil etmiştir. Cezai boyutta ise bilerek iade etmemeniz TCK kapsamında güveni kötüye kullanma veya hırsızlık benzeri bir değerlendirmeye yol açabilir; bu nedenle sehven yansıyan varlığı harcamamak ve borsa ile yazışmayı sürdürmek pratik açıdan doğru yaklaşımdır.
Kripto dolandırıcılığına uğradığımda blokzincir (on-chain) takip raporu mahkemede delil sayılır mı?
Evet, TXID ve blokzincir işlem kayıtları Türk mahkemelerinde dijital belge olarak delil niteliği taşır. Yargıtay kararlarında da borsaların cüzdan hesap hareketleri belirleyici delil olarak ele alınmaktadır. Blokzincir verilerinin mahkemede sunamaz hale gelmemesi için ilgili blockchain explorer (Etherscan, BSCScan, BscScan vb.) üzerindeki TXID sayfasının noter e-tespit tutanağıyla sabitlenmesi önerilir. Ayrıca işlem tarihini, miktarı ve taraf cüzdan adreslerini bağımsız kaynaklardan doğrulayan adli bilişim uzmanı raporu, davanın teknik boyutunu güçlendirir. Bir kripto para avukatı bu belgeleme sürecini delil zinciri standartlarına uygun biçimde yönetebilir.
Binance veya diğer küresel borsalar savcılık makamlarına cüzdan sahibi bilgilerini veriyor mu?
Evet. Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2024/7356 sayılı kararının temel olgusunda Sakarya İl Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele biriminin Binance’e yazdığı müzekkereye yanıt alındığı ve cüzdan sahibinin adı ile telefon bilgisinin tespit edilebildiği görülmektedir. Bu tespitin ardından savcılığın şüpheliyi ifadeye çağırmaması ve hesap hareketlerini celp etmemesi Yargıtay tarafından hukuka aykırı bulunmuştur. Mağdurların şikayet dilekçesinde bu müzekkere talebinin savcılıktan açıkça istenmesi, soruşturmanın etkinleşmesini sağlar.
Kripto para davalarında zamanaşımı süreleri ne kadardır?
Hukuki nitelendirmeye göre farklılaşır. Sebepsiz zenginleşme davalarında TBK md. 82 uyarınca 2 yıl (öğrenmeden itibaren) / 10 yıl (her hâlde). TCK md. 157 basit dolandırıcılığında 8 yıl; TCK md. 158 nitelikli dolandırıcılıkta 15 yıl. Ceza davalarında zamanaşımı suç tarihinden başlar; bu nedenle şikayette gecikmemek kritik önem taşır. Özellikle yabancı numaralar ve sahte URL’ler aracılığıyla gerçekleştirilen internet üzerinden kripto dolandırıcılığı vakalarında delillerin bozulmasını önlemek açısından da erken suç duyurusu hayati rol oynar.
Yanlış cüzdan adresine gönderilen kripto parayı geri almak hukuken mümkün müdür?
Teknik ve hukuki açıdan iki senaryo söz konusudur. Eğer yanlış adres borsa bünyesindeki bir hesaba aitse, borsa özen yükümlülüğü ve sebepsiz zenginleşme kapsamında iade sorumluluğu doğabilir; TXID ve noter e-tespit belgesiyle başlatılacak hukuki süreç anlamlı bir şans sunar. Eğer adres borsa dışında bilinmeyen anonim bir cüzdana aitse, blokzincirin geri döndürülemez yapısı nedeniyle teknik kurtarma mümkün olmaz ve hukuki başarı şansı son derece sınırlıdır. Yanlış ağ (cross-chain) senaryosunda ise borsa özel anahtara sahip olduğundan teknik kurtarma imkânı mevcuttur ve özen yükümlülüğü kapsamında borsa sorumlu tutulabilir. Bu ayrım için bir kripto para dolandırıcılığı uzmanından teknik-hukuki değerlendirme alınması önerilir.
Kripto borsa para yatırma hatası davası hangi mahkemede açılır?
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi’nin 2022/915 sayılı kararında 7518 sayılı Kanun öncesi dönem için Asliye Hukuk Mahkemesi belirlenmiş; ancak 7518 Kanun sonrasında aynı dairenin 2025 tarihli kararıyla görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olarak tescillenmiştir. Bugün açılacak davalarda Asliye Ticaret Mahkemesi doğru mahkemedir ve dava öncesinde zorunlu ticari arabuluculuk şartı yerine getirilmelidir. Yanlış mahkemede açılan dava yıllarca süren görevsizlik zinciriyle sonuçlanabilir; bu nedenle baştan doğru mahkemenin seçilmesi hayati öneme sahiptir.
Bu Yazı Avukat Tarafından Yazılmıştır
Av. Ahmet Karaca
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. İstanbul Barosu’na kayıtlı (Sicil No: 92414). Türkiye Barolar Birliği Sicil No: 234456. Kripto para hukuku, blockchain hukuku, bilişim hukuku, ceza hukuku ve icra-iflas hukuku alanlarında uzman. Duke University (DeFi Primitives), Politecnico di Milano (AI and Legal Issues) ve Lund University (AI & Law) sertifika programı mezunu. UNICEF & Habitat Derneği sertifikalı eğitmen. Haberler.com köşe yazarı. Udemy Blockchain ve Kripto Para Hukuku eğitiminin hazırlayıcısı.
Kripto hatalı yatırma, dolandırıcılık şikayeti, KYOK itirazı ve kanun yararına bozma başvurusu için: defihukuk.com | LinkedIn: Av. Ahmet Karaca
