Kripto Borsası Davası Hangi Mahkeme? Emsal BAM Kararı 2026

Kripto Varlık Platformlarının Hukuki Sorumluluğu ve Özen Yükümlülüğü

Kripto borsaları, kullanıcılarına dijital varlık saklama, alım satım ve transfer imkânı sunan platformlardır. Bu hizmetlerin sunulması sırasında platform ile kullanıcı arasında kurulan hizmet sözleşmesi, Türk Borçlar Kanunu kapsamında karşılıklı yükümlülükler doğurur. Platformun en temel borcu, kullanıcı varlıklarını güvenli biçimde saklamak ve yetkisiz erişimlere karşı korumaktır.

Banka Benzeri Ağırlaştırılmış Özen Standardı

Kripto borsaları dijital varlıkları emaneten tutan kurumlar olarak, TBK md. 49 kapsamında haksız fiil sorumluluğunun yanı sıra TBK md. 112 uyarınca sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk altındadır. Daha da önemlisi, bu tür platformların sergilediği faaliyet niteliği itibarıyla “banka benzeri ağırlaştırılmış özen yükümlülüğü” kapsamında değerlendirilmesi gereken durumlar mevcuttur. Bankalar, hesap sahibi olmayan kişilerin işlem yapmasını önlemek; şüpheli, anormal ya da ardışık başarısız giriş denemelerini tespit etmek ve ilgili hesabı otomatik olarak kilitlemek zorundadır. Kripto borsaları da bu standarda yakın bir yükümlülük altındadır; nitekim emsal kararda tam da bu mekanizmanın işlevsizliği davayı doğuran temel neden olmuştur.

TBK Kapsamında Tazminat Talep Koşulları

Bir kripto borsasına karşı tazminat davası açılabilmesi için TBK md. 49’un haksız fiil veya TBK md. 112’nin borca aykırılık koşullarının oluşması gerekir. Pratik açıdan şu unsurların varlığı aranır: borsanın siber güvenlik altyapısındaki eksiklik ya da ihmal (kusur), bu ihmal nedeniyle kullanıcının kripto varlıklarını yitirmesi veya zarara uğraması (zarar), borsanın eylemi/ihmali ile zarar arasında illiyet bağı. 15 ardışık yetkisiz girişim vakasında borsanın müdahalesizliği, hem kusuru hem de illiyet bağını kuvvetlendiren somut bir olgudur.

7547 Sayılı Kanun Sonrası KVHS Yükümlülükleri

2024 yılında yürürlüğe giren 7547 sayılı Kanun ile Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) denetimine alınan Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıları (KVHS) artık kullanıcı varlıklarının korunmasına ilişkin teknik ve idari yükümlülükler altındadır. SPK’nın KVHS’lere yönelik lisans koşulları arasında siber güvenlik altyapısı gereklilikleri de yer almaktadır. Bu düzenleme, borsaların özen yükümlülüğüne hem idari hem hukuki bir dayanak daha eklemektedir. MASAK (Mali Suçları Araştırma Kurulu) denetim ve AML uyum yükümlülükleri de borsaların şüpheli işlemlere karşı aktif müdahale mekanizması oluşturmasını zorunlu kılmaktadır.

İstanbul 16. BAM Kararı Işığında Görevli Mahkeme Krizi ve Çözümü

Bu davanın usul tarihi, kripto mağdurlarının hukuki süreçte yüz yüze geldiği labirentin mükemmel bir haritasını sunmaktadır. Davacı, platformundaki Bitcoin’lere ardışık yetkisiz erişim girişimlerine maruz kaldıktan ve zarar gördükten sonra borsaya icra takibi başlattı. Borsa itiraz edince itirazın iptali davası açıldı. Ne var ki hangi mahkemede açılacağı sorusu dört ayrı yargı merciini üç yılı aşkın süre meşgul etti.

Neden Tüketici Mahkemesi Görevli Değil?

Davacı başlangıçta 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında İstanbul 7. Tüketici Mahkemesi’ne başvurdu. Bu tercih anlaşılırdır: kullanıcı bir hizmet satın almıştır ve zarara uğramıştır. Ancak Tüketici Mahkemesi görevsizlik kararı verdi; çünkü uyuşmazlık konusu kripto para işlemleri, klasik tüketici işlemi sayılamaz. Tüketici hukuku, “tüketici” tanımı çerçevesinde yalnızca ticari veya mesleki amaç dışındaki işlemleri kapsamaktadır. Kripto varlık alım satım ve saklama işlemleri ise henüz Türk hukukunda tüketici işlemi olarak net biçimde tanımlanmamıştır. İstanbul BAM 18. Hukuk Dairesi, bu görevsizlik kararına yapılan istinafı inceleyerek Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevli olduğuna kesin olarak hükmetmiştir (E.2022/1931 K.2022/1885). Bu karar, HMK md. 362/1-f uyarınca kesin olup temyiz edilemez ve sonraki mahkemeleri bağlar.

Neden Asliye Ticaret Mahkemesi Görevli Değil?

Kesinleşmiş BAM kararından sonra dosya tevzi edilen Asliye Ticaret Mahkemesi de kendisini görevsiz bularak karşı görevsizlik kararı vermiştir. ATM’nin bu kararı da hukuken doğrudur. 6102 sayılı TTK md. 4 uyarınca bir davanın ticari dava sayılması için ya her iki tarafın tacir olması, ya da mutlak ticari davalar arasında yer alması gerekir. Davacı bireysel kullanıcı tacir sıfatı taşımamaktadır. Kripto borsası hizmet sözleşmesinden kaynaklanan hack ve tazminat uyuşmazlığı da TTK’nın mutlak ticari davalar listesinde yer almamaktadır. Dolayısıyla davacının tacir olmaması ve uyuşmazlık türünün mutlak ticari dava sayılmaması, ATM’yi devre dışı bırakmaktadır.

Kesin Çözüm: Asliye Hukuk Mahkemesi

İstanbul 16. BAM, ATM’nin karşı görevsizlik kararını onamış; böylece daha önce İstanbul BAM 18. Hukuk Dairesi’nin kesinleştirdiği sonucu bir kez daha tescillemiştir: bireysel kullanıcının kripto platformuna karşı açacağı siber saldırı, hesap boşaltılması ve tazminat davalarında görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi’dir. Herhangi bir yasal değişiklik olmadığı sürece bu sonuç emsal niteliğini korumaktadır ve kripto hukuku alanında pratik dava stratejisi belirlerken birincil referans noktası olmalıdır.

Kripto Davalarında Görevli Mahkeme Kılavuzu (2025 BAM)

Kripto Hesabı Hacklenen veya Şüpheli İşlem Gören Kullanıcıların Atması Gereken Adımlar

Kripto Davalarında Husumet Krizi: Doğru Şirkete Dava Açmanın Önemi

Emsal davada davalı borsanın savunması dikkat çekici bir argümana dayanmaktaydı: davacının işlem yaptığı platform ile dava ettiği şirketin farklı domain adları ve tüzel kişiliklere sahip olduğu ileri sürüldü. Bu argüman pasif husumet yokluğu itirazı olarak bilinmektedir ve kripto davalarında son derece yaygın bir savunma stratejisidir.

Global Borsa ile Türkiye Şirketinin Tüzel Kişilik Farkı

Büyük kripto borsalarının önemli bir bölümü Türkiye pazarında yurt dışında kurulmuş ana şirketin Türkiye’deki anonim şirketi üzerinden faaliyet göstermektedir. Örneğin “borsa.com” domaini altında hizmet veren küresel platform, Türk hukuku kapsamındaki işlemleri “Borsa Türkiye A.Ş.” adlı ayrı bir tüzel kişilik üzerinden yürütüyor olabilir. Kullanıcı hesabını “borsa.com” üzerinden açmış ve işlemlerini bu platform üzerinden gerçekleştirmiş olsa bile dava dilekçesinde Türkiye’deki anonim şirketin tam ticaret unvanı, MERSİS numarası ve tescil adresiyle husumet kurulmalıdır. Yanlış tüzel kişiliğe yöneltilen dava pasif husumet yokluğundan esasa girilmeden reddedilir.

Doğru Muhatabı Tespit Etme Yöntemleri

Kripto borsasının Türkiye’deki doğru tüzel kişiliğini belirlemek için şu kaynaklar kullanılmalıdır: MERSİS (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi) üzerinde borsa adına ya da domain adıyla arama, SPK’nın KVHS lisans sicili, borsanın Türkiye’ye yönelik hizmet sözleşmesinde yer alan şirket bilgileri ve MASAK’a kayıtlı kuruluşlar listesi. KYC sürecinde kullanıcıya gönderilen resmi belgeler de şirket kimliğini açıkça ortaya koyabilir. Teknik tespiti güçleştiren durumlarda, domain sahipliği araştırması (WHOIS) ve platform altyapısını işleten şirketin tespit edilmesi için adli bilişim desteği alınabilir.

Çok Taraflı Husumet Stratejisi

Bazı vakalarda hem yurt dışındaki ana şirket hem de Türkiye’deki iş ortağı ağır kusurlu konumdadır. Bu durumda her iki tarafı ayrı ayrı davaya dahil etmek, sorumluluğun paylaştırılması ve eksik taraf savunmasının önüne geçilmesi açısından stratejik avantaj sağlar. Ancak yabancı şirkete tebligat, Lahey Sözleşmesi veya ikili adli yardımlaşma anlaşmaları çerçevesinde gerçekleştiğinden bu yol ek süre ve maliyet doğurur. Bir kripto para avukatı, hangi husumet stratejisinin dava koşullarına en uygun olduğunu değerlendirebilir. Kripto para dolandırıcılığı ve platform sorumluluğu davalarında husumet hatası en kolay kaçınılabilir ve en pahalı hatalardan biridir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)